Filipinler’de Moro Barış Süreci Tıkanma Noktasında: Seçimler Üçüncü Kez Ertelendi

Filipinler’de Moro Barış Süreci Ciddi Bir Tıkanıklık İçinde

Moro Barış Süreci İzleme Heyeti (TPMT) üyesi Hüseyin Oruç, Filipinler'in güneyinde uzun süredir yürütülen barış girişimlerinde kritik bir aşamaya gelindiğini belirtti. Sürecin önündeki en büyük engellerden biri olarak üç kere ertelenen yerel seçimler ve Manila yönetiminin doğrudan müdahalelerinin gösterildiğini ifade etti.

Manila Yönetimi ve MİKC Arasında Artan Gerilim

Oruç, Mart 2025'te Filipinler Devlet Başkanı Marcos Jr.'ın yerel parlamentoda milletvekillerini atanma şartlarına uymamasıyla başlayan sorunun gün geçtikçe büyüdüğüne dikkat çekti. Başkan Marcos Jr., Bangsamoro Özerk Bölgesi Başbakanı Hacı Murat İbrahim'in yerine, Moro İslami Kurtuluş Cephesi'nin (MİKC) resmi onayı olmadan silahlı kanat lideri Abdurrauf Makakua'yı atadı. MİKC'nin buna itiraz etmemesi ise sürecin daha karmaşık bir hale gelmesine neden oldu.

Barış Sürecinde Bölünme ve İkilik Sorunu

Üç defa ertelenen yerel seçimlerin ardından MİKC içinde “Makakua grubu” ve “Hacı Murat grubu” olarak bölünmelerin ortaya çıktığını belirten Oruç, Makakua'nın cephe komiteleriyle koordinasyonsuz hareket ettiğini ve bazı kişisel atamalar yaptığına vurgu yaptı. Bu gelişmeler barış sürecinde ciddi bölünme ve gerilimlere işaret ediyor.

Filipinler Devlet Başkanı'ndan Beklenen Adım

Yerel yöneticiler, Devlet Başkanı Marcos Jr. ile görüşmeler gerçekleştirmesine rağmen bir çözüm sağlanamadığını belirten Oruç, MİKC'nin sürecin devamını sağlayacak muhatap eksikliği nedeniyle barış mekanizmalarını askıya aldığını açıkladı. Sürecin ilerlemesi için Manila yönetiminin inisiyatif almasının zorunlu olduğunu söyledi.

TPMT Uyarıları Kırmızı Alarm Veriyor

TPMT adına konuşan Hüseyin Oruç, barış sürecindeki tıkanıklığın giderek kontrol dışına çıktığını ve bu nedenle artık kırmızı uyarılar yaptıklarını ifade etti. Yerel seçimlerin Eylül 2026'ya ertelenmesinin bölgedeki siyasi atmosferi olumsuz etkilediğini ve seçimlerin mevcut kriz ortamında çözümden çok yeni sorunlar yaratma riski taşıdığını vurguladı.

MİKC'nin Siyasi ve Silahlı Yapısında Riskler

MİKC'nin yaklaşık 14 bin silahlı militanının hala silah bırakmadığını bildiren Oruç, bu durumun silahlı direniş gibi olumsuz senaryolara kapı aralayabileceğini söyledi. Silah kullanımına geri dönüşün DEAŞ benzeri marjinal grupların ortaya çıkmasına yol açabileceği konusundaki endişelerini de dile getirdi. Barış sürecinde böylesi bir gerilimin Filipinler’in güneyinde istenmeyen sonuçlara neden olacağına dikkat çekti.

Hacı Murat İbrahim’in Liderliği ve Sürecin Geleceği

Oruç, MİKC içinde tartışılmaz bir lider konumunda olan Hacı Murat İbrahim’in sağlık durumunun kötüleşmesine rağmen saygı görmekte olduğunu, ancak yerel seçimlerde adaylığı konusunda henüz kesin bir karar olmadığını belirtti. Sürecin sağlıklı ilerlemesi ve barışın korunması için karşılıklı saygı temelinde yeni adımların zorunlu olduğunu vurguladı.