Gana’dan BM’ye “Onarım Adaleti” Girişimi: Tarihsel Haksızlıklar İçin Küresel Hesap Verebilirlik Talebi

Gana’nın BM Nezdindeki “Onarım Adaleti” Girişimi ve Hedefleri

Gana Dışişleri Bakanı Samuel Okudzeto Ablakwa, ülkesinin Birleşmiş Milletler’de (BM) gündeme getirdiği "onarım adaleti" karar tasarısını detaylandırarak, bu girişimin Afrika kıtasının kalkınması için fon toplama amacı taşımadığını ifade etti. Ablakwa söz konusu kararın esas amacının, tarihsel haksızlıkların iadesi, yüzleşme, iyileşme süreçlerinin başlatılması ve Afrika’dan çalınan kültürel eserlerin geri verilmesi olduğunu belirtti.

Transatlantik Köle Ticareti Nedeniyle Ortaya Çıkan Tarihsel Adaletsizlikler

Ablakwa, kamuoyunda "Karar 2.0" olarak anılan bu girişimin öncelikli olarak Transatlantik Köle Ticareti'nin yol açtığı derin tarihi mağduriyetlerin giderilmesini amaçladığını dile getirdi. Bu kapsamda Gana’nın BM’ye sunduğu karar tasarısında talep edilenler, Afrika topluluklarının uzun süredir maruz kaldığı adaletsizliklerin finansal yardım taleplerinden ziyade hesap verebilirlik ve tazminat süreçleriyle ele alınması yönünde şekillendi.

Avrupa Birliği ve Uluslararası Destek Mesajları

Bakan Ablakwa, Avrupa Birliği (AB) tarafından bu konuda işbirliği sinyalleri alındığını vurgulayarak, AB'nin karar tasarısının hedeflerine ulaşılması için Gana ile ortak çalışma yapmaya hazır olduğunu ifade etti. Ablakwa, girişimin nihai hedefinin insan onurunun korunması, karşılıklı saygının tesis edilmesi ve tarihsel adaletsizliklerin mağdurları için gerçek anlamda adaletin sağlanması olduğunu belirtti.

Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nun Kararı

Birleşmiş Milletler Genel Kurulu, 25 Mart’ta kabul ettiği kararda köleliğin ve Transatlantik Köle Ticareti’nin, milyonlarca Afrikalı ve Afrika kökenli insanın uzun yüzyıllar boyunca maruz kaldığı acı, şiddet ve ekonomik sömürünün trajik bir yansıması olduğunu tanımladı. Gana öncülüğündeki karar tasarısı, 123 ülkenin destek oyuna karşın ABD, Arjantin ve İsrail tarafından reddedildi, 53 ülke ise çekimser kaldı.

Onarıcı Adalet Çağrısı ve Uluslararası Diyalog

Kabul edilen kararda, eski köle ticareti yapan ülkelerin Afrika Birliği ve Afrika devletleriyle kapsamlı bir diyaloğa girerek tarihsel haksızlıkların giderilmesi için somut adımlar atması talep edildi. Bu kapsamda geri verilmesi gereken çalınan kültürel eserlerin iadesi, tarihsel yüzleşme süreçleri ve iyileştirici politikaların önemi vurgulandı.