Gazze Sağlık Krizinde Kritik Eşik: Hastanelerin %94’ü Hasarlı, 18 Bin 500 Hasta Acil Tahliye Bekliyor

Gazze Şeridi'nde Sağlık Sektöründe Derinleşen Kriz

İsrail’in yoğun saldırıları ve devam eden abluka koşulları sebebiyle Gazze Şeridi’nin sağlık altyapısı ciddi bir çöküş yaşıyor. Filistin Merkezi İstatistik Kurumunun 7 Nisan Dünya Sağlık Günü kapsamında yayımladığı rapora göre, bölgede hastanelerin %94’ü çeşitli derecelerde hasar gördü, 36 hastane tamamen hizmet dışı kalırken 18 hastane ise ancak sınırlı çapta faaliyet gösterebiliyor.

Hizmet Kapasitelerinde Dramatik Azalma

Birinci basamak sağlık hizmetlerinde de önemli gerilemeler mevcut; tam kapasite çalışan sağlık birimlerinin oranı %1,5 seviyesine düştü ve genel hizmet kapasitesi yarıdan fazla azaldı. Hastalıkların tedavisinde kullanılan temel ilaçların %51’inin stokları tamamen tükendi, bu durum özellikle kronik hastalar için tedavi erişimini ciddi oranda engelliyor.

Gıda Güvensizliği ve Beslenme Sorunları

Entegre Gıda Güvenliği Aşama Sınıflandırması (IPC) raporu, 2025 Ekim-Kasım döneminde Gazze'de yaklaşık 1.6 milyon kişinin yani nüfusun %77’sinin yüksek düzeyde akut gıda güvensizliği ile karşı karşıya olduğunu ortaya koydu. Tarım alanlarının %96’sının tahrip olduğu, işsizliğin %80’e ulaştığı ve nüfusun %47’sinin temel sağlık hizmetlerinden mahrum olduğu bölgede, beslenme sorunları terutama çocuklar ve kadınları tehdit ediyor.

Çocuklar ve Hamile Kadınlar Yetersiz Beslenmeyle Karşı Karşıya

Ekim 2026 ortalarına kadar 101 bin bebek ve 6-59 aylık çocukların akut yetersiz beslenmeden ciddi zarar görebileceği, 31 bininin kritik durumda olduğu tahmin ediliyor. Yaklaşık 37 bin hamile ve emziren kadın ise şiddetli yetersiz beslenme riski taşıyor. Bunun yanı sıra, yetersiz beslenme yenidoğan sağlığında da kriz yaratırken erken doğum oranlarında artış ve yenidoğanların yoğun bakım gereksinimleri yükseliyor.

Bulaşıcı Hastalıklarda Tarihi Artış

Dünya Sağlık Örgütü’nün Erken Uyarı, Alarm ve Müdahale Sistemi (EWARS) verilerine göre, Gazze’de bulaşıcı hastalık teşhisleri 2026 başından şubat sonuna kadar teşhislerin %23,3’ünü oluşturdu. Bu hastalıkların %68’i akut solunum yolu enfeksiyonları olurken, ocak ayında 17 kişi bu sebeple yaşamını kaybetti. Mülteci kamplarında kalabalık ve uygun olmayan ısıtma sistemleri bulaşıcı hastalıkların yayılmasına zemin hazırlıyor.

Kronik Hastalık Tedavisinde Aksama ve Psikososyal Etkiler

Kronik rahatsızlıklarla mücadelede de büyük sorunlar yaşanıyor; temel ilaçların %70’i tükendi ve diyaliz hizmetleri büyük ölçüde durdu. Böbrek yetmezliği yaşayan 1100 hastadan sadece yaklaşık yarısı tedavi alabiliyor. Kanser hastalarının tedavisi de neredeyse tamamen aksadı, kemoterapi ilaçları ve ileri tanı hizmetleri sınırlandı. Ayrıca, psikolojik etkiler de ciddi boyutta; milyonlarca çocuk travma sonrası stres ve kaygı bozukluklarıyla mücadele ediyor.

Binlerce Hastanın Acil Bölgeler Dışına Tahliyesi Gerekli

Ekim 2023-Mart 2026 arasında İsrail saldırılarında 72 binden fazla kişi hayatını kaybetti, 172 binden fazlası yaralandı. Uzun süreli rehabilitasyon gerektiren kalıcı sakatlıklar yaşayan yaralı sayısı yarıya yaklaşıyor; 21 binden fazla çocuk kalıcı engellerle mücadele ediyor. Yaklaşık 18 bin 500 hasta, içerisinde 3 bin 800 çocuk olmak üzere acil tıbbi tahliye bekliyor.

Batı Şeria’da Sağlık Hizmetlerine Erişim Engel Altında

Gazze’deki sağlık krizi Batı Şeria’yı da etkiliyor. Bölgedeki sağlık hizmetleri, sık sık uygulanan sokağa çıkma yasakları, kontrol noktalarında yaşanan engeller ve ambulanslara yönelik saldırılar sebebiyle kesintiye uğruyor. Sağlık personeli ve ambulansların hedef alınması nedeniyle sağlık sektöründe hizmet sunumu önemli ölçüde aksıyor, çocukların %20’sinin tekrarlayan kısıtlamalar nedeniyle sağlık hizmetlerine erişemediği tahmin ediliyor.