Gazze’de Abluka Altında Tarım Mücadelesi: Hayvan Gübresiyle Üretim Umudu

Gazze’de İsrail Ablukası Tarım Sektörünü Derinden Vurdu

İsrail’in yıllardır devam eden ablukası ve işgali, Gazze’nin tarım alanlarının %80’den fazlasının yok olmasına yol açtı. 178 bin dönümden fazla tarım arazisi zarar görürken, sebze ekim alanları ise dramatik biçimde 93 bin dönümden 4 bin dönüme düştü. Bu durum, Gazze’de gıda güvenliği ve tarımsal üretimin sürdürülebilirliğini tehlikeye attı.

Tarımın Temel Sorunları: Abluka ve Altyapı Tahribatı

İsrail ordusunun 10 Ekim 2025’te varılan ateşkes anlaşmasının gereklerini yerine getirmemesiyle abluka devam ediyor ve bu durum yıkıcı etkilerini tarım, sağlık, eğitim gibi tüm sektörlerde gösteriyor. Saldırılar sonucu özellikle tarım altyapısı ve su kuyuları ciddi şekilde hasar görürken, Gazze şehirleri ve halkı, üretimde dışa bağımlı hale getirildi. İsrail ayrıca tarımda kullanılan hayvancılık materyalleri, tohumlar ve zirai girdilerin girişini engelleyerek üretimi daha da zorlaştırıyor.

Hayvan Gübresiyle Zorluklara Karşı Üretim

Gazze’nin güneyindeki Mevasi bölgesinde çiftçilik yapan Mahmud Şair, suni gübre teminindeki engeller nedeniyle hayvan gübresini kullanarak üretimi sürdürmeye çalışıyor. Şair, hayvan gübresini yiyecek atıklarıyla karıştırıp fermente ettikten sonra mekanik sistemlerle tarlaya dağıttıklarını belirttiyor. Kimyasal gübre ve zirai ilaçların yokluğunda tarımın büyük bir krizle karşı karşıya olduğunu dile getiren Şair, mahsullerin yaşaması için bu gübrelerin hayati önemde olduğunu vurguluyor.

Tarım ve Kalkınma Uzmanı Nebil Ebu Şemmale’den Kritik Değerlendirmeler

Ebu Şemmale, Gazze’nin sadece bir tarım kriziyle karşı karşıya olmadığını, bunun ötesinde tarımla ilgili tüm temel yapılar ve faaliyetlerin sistematik olarak çökertildiğini ifade ediyor. Meyve, sebze yetiştiriciliği, hayvancılık, balıkçılık ve seralar gibi alt sektörlerin ciddi anlamda zarar gördüğünü belirten uzman, ekili alanların yalnızca %7’sinin kullanılabilir durumda olduğunu aktarıyor. Ayrıca, tarımda gerekli su kuyuları ve güneş enerjisi sistemlerinin tahrip edilmesi, üretim maliyetlerinin %1000’in üzerinde artmasına sebep oldu. Bu durumun tüketici üzerinde doğrudan ekonomik baskı yarattığını ve gıda güvenliğini ciddi şekilde tehdit ettiğini söylüyor.

Su Kıtlığı ve Kimyasal Kirlilik Gıda Güvenliğini Tehdit Ediyor

Ebu Şemmale, yer altı sularındaki tuzluluk oranlarının savaş öncesindeki 400-700 ppm düzeyinden günümüzde 3-4 bin ppm seviyelerine yükseldiğini belirtiyor. Bu artış, tarımda kullanılabilir su kaynaklarının azalmasına ve kalite sorunlarına yol açarak üretimi daha da zorlaştırıyor.

Çözüm İçin Uluslararası Baskının Gerekliliği

Hayvan gübresi ile üretime devam etmeye çalışan çiftçilerin çabalarının sınırlı olduğunu vurgulayan tarım uzmanı, Filistin halkının tek başına tarımı yeniden canlandırmasının mümkün olmadığını açıklıyor. Uluslararası toplumun, İsrail’in tarımsal üretim için gerekli tohum, gübre ve ilaç gibi girdilerin girişine izin vermesi yönünde baskı oluşturması gerektiğini ifade ediyor.