Gençlerde Dürtü Kontrolü Zorlaşıyor: Dopamin Bağımlılığı ve Dijital Kültürün Etkisi

Dijital Kültürün Gençler Üzerindeki Etkisi ve Dürtü Kontrolündeki Zorluklar

Türk Psikofarmakoloji Derneği (TAP) Başkanı Prof. Dr. Kemal Sayar, günümüzde özellikle yeni nesillerde dürtü kontrolünün ciddi şekilde zorlaştığını ifade etti. Sayar, dijital çağın beraberinde getirdiği hızlı zevk ve ödül mekanizmalarının, gençlerde dopamin bağımlılığına yol açtığını ve bunun bireylerin kendilerine engel koyma yetisini zayıflattığını söyledi.

Okul ve Ailede Öfke Denetimi ve Empatinin Önemi

Prof. Dr. Sayar, gençlerin okul eğitiminde öfke kontrolü ve empati gibi sosyal becerilerin kazandırılmasının zorunlu olduğunu vurguladı. Aileden alınamayan bazı değerlerin eğitim ortamında mutlaka öğretilmesi gerektiğine işaret eden Sayar, bu becerilerin gençlerin topluma uyum sağlamasında temel rol oynadığını belirtti. Ayrıca gençlerin hayat bilgisi dersleriyle adab-ı muaşeret kurallarını öğrenmelerinin ve davranışlarını düzenlemelerinin kritik olduğunu söyledi.

Dopamin Bağımlılığı ve Uzun Vadeli Düşünmenin Zorluğu

Dijital medya ve hızlı ödüller, dopamin devrelerini sürekli aktive ederek kişilerin kısa vadeli hazza yönelmesini kolaylaştırıyor. Sayar, bu durumun uzun vadeli plan yapma ve kendini kontrol edebilme becerilerinin azalmasına neden olduğunu belirtti. Dopamin bağımlılığı arttıkça gençlerin dürtüsel davranışlarda bulunma olasılığı yükseliyor ve bu da şiddete başvurmayı kolaylaştırıyor.

Ruh Sağlığı Hizmetlerinin ve Aile Desteğinin Rolü

Prof. Dr. Sayar, özellikle sevgi, şefkat ve anlayışın eksik olduğu aile ortamlarında gençlerin şiddet eğilimlerinin daha fazla olduğunu dile getirdi. Bu nedenle sosyal hizmet anlayışının güçlendirilmesi ve ruh sağlığı hizmetlerinin yaygınlaştırılması gerektiğine dikkat çekti. Sorunların kaynağında tespit edilip çözülmesi gerektiğini vurgulayarak, gençlerin şefkat, adalet ve empati gibi değerlerle yetiştirilmesinin toplum için hayati önem taşıdığını sözlerine ekledi.