Gençlerde Şiddet Eğilimleri ve Önleme Yolları: Uzmanlardan Aile ve Okullara Kritik Tavsiyeler

Gençlerde Şiddet Eğilimlerinin Temel Nedenleri ve Önemi

Uzmanlar, aile içinde erken yaşta maruz kalınan şiddet, akran zorbalığı, sosyal dışlanma ve medyada şiddetin normalleştirilmesi gibi nedenlerin gençlerde şiddeti meşrulaştırma eğilimini artırdığını belirtiyor. Bu doğrultuda, okullar ve ailelerin koordineli çalışmasının şiddetin önlenmesinde kritik bir rolü olduğuna dikkat çekiliyor.

Okul Şiddetinin Önceden Fark Edilmesi ve Önleyici Eğitim

Üsküdar Üniversitesi Kurucu Rektörü Prof. Dr. Nevzat Tarhan, okulda yaşanan şiddetin genellikle ani bir gelişme olmadığını ve çoğu zaman önceden belirti verdiğini aktarıyor. Sosyal geri çekilme, artan öfke ve tehdit dilinin erken uyarı işaretleri olduğuna işaret eden Tarhan, sosyal ve duygusal beceri (SEL) eğitimlerinin bu sürecin yönetiminde hayati önem taşıdığını ifade ediyor.

ABD’deki okul şiddet verilerine atıfta bulunan Tarhan, son yıllarda bu alanda yapılan bilinçlendirme ve beceri eğitimi çalışmalarının olumlu sonuçlar verdiğini, özellikle empati kazandırılması, dürtü kontrolünün sağlanması ve zorbalık karşıtı programların etkili olduğunu belirtti.

Dijital Zorbalık ve Medyanın Şiddet Üzerindeki Etkisi

Prof. Dr. Tarhan, dijitalleşmenin sosyal izolasyonu artırdığını ve gençlerin maruz kaldığı şiddet içerikli medya ile oyunların, şiddeti normalleştirme eğilimini güçlendirdiğini vurguladı. Buna ek olarak, dijital zorbalığın okul içi şiddetin psikolojik zeminini oluşturabileceğini söyledi. Modern önleme stratejilerinin, sadece fiziksel alanlarda değil, dijital dünyada da etkili olması gerektiğini ifade etti.

Ergen Psikolojisi, Sosyal Dışlanma ve Şiddet İlişkisi

Çocuk ve Ergen Psikiyatristi Prof. Dr. Gökşin Karaman, ergenlerin sosyal ortamda karşılaştıkları baskı ve taleplerle başa çıkmakta zorlandığını belirtiyor. Isolasyonun agresyonu artırdığını ve dışlanmanın gençlerde şiddet eğilimini tetiklediğini vurgulayan Karaman, sessizliğin çocuklarda mutlaka sorun olmadığı izlenimi yaratmaması gerektiğini ifade ediyor. Ayrıca, medya ve haber dili kullanımının şiddet olaylarının tekrarlanmasında rol oynadığını, olayların aksiyon filmi gibi anlatılmasının yanlış bir yöntem olduğunu dile getiriyor.

Şiddetin Erken Belirtileri ve Müdahale Yöntemleri

Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi Dr. Öğr. Üyesi Yakup Erdoğan, gençlerde şiddet belirtilerini davranışsal değişiklikler, ani öfke patlamaları, otorite ile çatışma, sosyal izolasyon ve olumsuz düşünceler olarak sıralıyor. Erdoğan, özellikle sosyal dışlanmanın aidiyet duygusunu zedelediğini ve ‘görünür olmak’ için şiddetin seçilebildiğini ifade ediyor. Şiddet eğilimi taşıyan gençlere yönelik erken müdahalenin ve okul ortamının hızla güvenli hale getirilmesinin şart olduğunu söylüyor.

Sosyal Medya Kültürü ve Psikolojik Destek İhtiyacı

Çocuk ve Ergen Klinik Psikolog Aybeniz Yıldırım, okul şiddetinin sadece fiziksel güvenlik önlemleriyle çözülemeyeceğine, esas olarak sosyal ve psikolojik faktörlerin üzerinde durulması gerektiğine dikkat çekiyor. Dijital kültürün şiddetin estetikleşmesi ve popülerlik aracı haline gelmesi gibi risklere yol açtığını belirten Yıldırım, öğrenciler ve öğretmenlerin travma sonrası psikolojik destek almalarının önemini vurguluyor. Ayrıca, akran zorbalığına karşı sıfır tolerans uygulanması ve çatışma çözme becerilerinin artırılması gerektiğine işaret ediyor.

Aile İçi İletişim ve Toplumsal Etkiler

Üsküdar Üniversitesi Sosyoloji Bölümü'nden Dr. Berat Dağ, özellikle 15-17 yaş grubunda suç ve şiddet eğilimlerinin aile içi iletişim sorunlarıyla doğrudan ilişkilendirilebileceğini dile getiriyor. Dağ, aileler ve okulların birlikte hareket ederek bu eğilimlerin azaltılmasının önemine dikkat çekiyor. Ayrıca toplumsal düzeyde artan kutuplaşma ve öfke dilinin gençlerin şiddet davranışlarını beslediğini belirterek, okullarda güven ve adaletin temel değer olarak yerleştirilmesi gerektiğini aktarıyor.

Rehberlik hizmetlerinin güçlendirilmesi ve sosyologların eğitim ortamına dahil edilmesi ile şiddet kaynaklı problemlerde azalma sağlanabileceğini ifade ediyor.