Gençlerin Ekran Kullanımı ve Dijital Okuryazarlık Gerçeği: RTÜK Başkanından Kritik Uyarı

RTÜK Başkanı Mehmet Daniş'ten Gençlerin Medya Kullanımı ve Dijital Okuryazarlık Değerlendirmesi

Radyo ve Televizyon Üst Kurulu (RTÜK) Başkanı Mehmet Daniş, 26 ilde 15-21 yaş arasındaki 7 bin 511 genç ile yüz yüze gerçekleştirilen araştırmanın sonuçlarını paylaştı. Araştırma, gençlerin sosyal medya kullanımının ortalama 3,5 saat ile en üst sırada olduğunu ortaya koyarken, dijital okuryazarlık düzeylerinin ciddi anlamda yetersiz olduğunu gösterdi. Daniş, gençlerin %35,6'sının düşük dijital okuryazarlığa sahip olduğunu ve %37'sinin ekran bağımlılığının yüksek seviyede olduğunu belirterek, bu durumun toplum açısından önemli bir tehdit oluşturduğuna dikkat çekti.

RTÜK'ün Medya Okuryazarlığına ve Dezenformasyonla Mücadeleye Yaklaşımı

Mehmet Daniş, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi (ÇOMÜ) ile Türkiye Gençlik Vakfı (TÜGVA) arasında düzenlenen “Medya Okuryazarlığı ve Dezenformasyonla Mücadele” konulu programda, RTÜK’ün yayıncılık alanındaki düzenleyici ve denetleyici rolünü anlattı. Daniş, RTÜK olarak yalnızca yaptırım odaklı değil, aynı zamanda ekranın toplumsal, ahlaki ve pedagojik etkilerini de dikkate aldıklarını ifade etti. Ekranın gençlerin değer dünyasını, duygu ve düşüncelerini şekillendirdiğini belirterek, medya okuryazarlığının sadece haber kaynağı sorgulaması anlamına gelmediğinin altını çizdi.

Gençlerin Ekran Başında Geçirdiği Zaman ve Medya Tercihleri

Araştırmada gençlerin ekran kullanım alışkanlıkları detaylıca incelendi. Sosyal medyanın günlük ortalama 3,5 saat ile en çok tercih edilen mecra olduğu belirtilirken, isteğe bağlı yayın hizmetlerine üyelik oranının %60 seviyesinde olduğu ifade edildi. Televizyon izleme süresi 40 dakika, radyo dinleme süresi ise 38 dakika olarak kayıtlara geçti. Gençlerin %90'ının sosyal medya hesabı olduğu, yaklaşık %25'inin tüm bilgilerini herkese açık şekilde paylaştığı ve %82'sinin ise ikinci sosyal medya hesabının ailelerinden gizlendiği tespit edildi.

Dijital Okuryazarlık ve Ekran Bağımlılığı Sorunları

Mehmet Daniş, dijital okuryazarlık seviyesinin gençler arasında ciddi bir eksiklik olduğunu belirtti. Yüzde 35,6'sının dijital içeriğin doğruluğunu sorgulamada yetersiz olduğu saptanırken, %37’sinin ise ekran bağımlılığında yüksek risk grubuna girdiği vurgulandı. Daniş, bu durumun "hem çok izleyen hem de az süzen bir nesil" tehlikesinin işareti olduğunu ve bu konunun sadece gençlerin değil, ailelerin, eğitimcilerin ve kurumların ortak sorumluluğu olduğunu dile getirdi.

Dezenformasyonla Mücadelede RTÜK ve İletişim Başkanlığı'nın Çalışmaları

Daniş, dijital çağda dezenformasyonun hızla yayıldığını, gerçeklerin ise gerektiği kadar hızlı ulaşmadığını belirtti. İletişim Başkanlığı bünyesindeki Dezenformasyonla Mücadele Merkezi’nin çalışmalarının önemini vurgulayarak, dezenformasyon mücadelesinin sadece kurumların değil, vatandaşların da aktif katılımıyla başarılı olabileceğini ifade etti. Ayrıca, RTÜK'ün yapay zeka tabanlı olan ve algoritmik içeriklerin izlenmesini mümkün kılan VİA projesini yakında hayata geçireceğini söyledi.

RTÜK'ün Gençlere Yönelik Projeleri ve Dijital Güvenlik Çalışmaları

RTÜK, çocukların ve ailelerin medya tüketiminde korunmasını sağlamak amacıyla birçok proje yürütüyor. Akıllı İşaretler Sistemi, Medya Okuryazarlığı Projesi, Güvenli İnternet ve Dijital Yayın Denetimi gibi girişimler bunlardan bazılarıdır. Ayrıca kamu spotları ve bilinçlendirme kampanyalarıyla gençlerin doğru bilgiye erişimi güçlendirilirken, ekran ve dijital bağımlılığın önlenmesi için de saha çalışmaları titizlikle yürütülmektedir.

Programa Katılım ve Destek

Medya okuryazarlığı eğitim programına ÇOMÜ Rektörü Prof. Dr. Cüneyt Erenoğlu, Kültür ve Turizm Bakanlığı temsilcileri, yerel yöneticiler, eğitimciler ve öğrenciler geniş katılım gösterdi. Bu etkinlikte gençlerin medya tüketim alışkanlıklarının geliştirilmesi ve dezenformasyonla mücadele alanında işbirliği önemle vurgulandı.