Gıda Etiketleme Yönetmeliği Yenilendi: Yanıltıcı İfadeler ve Çocukları Olumsuz Etkileyen Ambalajlar Yasaklandı

Gıda Etiketleme Yönetmeliğinde Kritik Değişiklikler

Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından yapılan son güncelleme ile Gıda Etiketleme Yönetmeliği önemli revizyonlara uğradı. Yeni kurallar, yanıltıcı ifadelerin kullanımını engellemenin yanı sıra özellikle çocukları olumsuz etkileyebilecek ürün ambalajlarının piyasaya sürülmesini de yasakladı. Yönetmelikte yer alan “yüzde 100 doğal”, “en doğal” ve “hakiki” gibi abartılı ifadeler kaldırılırken, “günlük” ifadesi yalnızca 24 saat raf ömrüne sahip ürünler için kullanılabilecek.

Yanıltıcı Görseller ve İfadeler Yasaklandı

Yönetmeliğe göre, ürün ambalajlarında gerçek ürünü yansıtmayan görseller kullanmak yasaklandı. Örneğin, gerçek meyve yerine aroma içeren ürünlerde o meyvenin fotoğrafının yer alması engellendi. “Peynirli” veya “çilekli” gibi ifadeler yalnızca ilgili bileşenin gerçekten dahil olduğu ürünlerde kullanılabilecek; sadece aroma içeren ürünlerde ise “aromalı” ifadesini belirtmek zorunlu hale getirildi. Ambalajda “taze sıkılmış” veya “fırından taze” gibi ifadeler de yasaklandı, özellikle dondurulmuş ve işlenmiş ürünlerde “taze” ifadesine kesinlikle izin verilmeyecek.

Çocukları Koruyan Ambalaj Tasarımı Standartları

Çocukların fiziksel ve psikolojik sağlığını olumsuz etkileyebilecek ambalaj tasarımları engellendi. Şiddet içerikli ya da çocuklarda yanlış algı oluşturabilecek figürlerin kullanılması yasaklandı. Yönetmelikte, klozet, silah, kafatası, beyin, göz ve ayak gibi sembollerin ambalajlarda kullanılmaması gerektiği açıklandı. Öte yandan, gülümseyen yüz veya nazar boncuğu gibi görsellerin bu yasak kapsamına girmediği belirtildi.

Vegan ve Vejetaryen Ürünlerde Yeni Tanımlamalar

Bitkisel bazlı ürünlerde “süt”, “peynir” veya “yoğurt” gibi hayvansal çağrışım yapan terimlerin kullanımı sınırlandırıldı. Örneğin “vegan peynir” gibi ifadeler yasaklanırken, ürünler “bitkisel bazlı içecek” ifadesiyle tanımlanabilecek. Aynı zamanda hayvansal ürünleri taklit eden pazarlama stratejileri de farklı düzenlemelerle sınırlandırıldı.

“Katkısız” ve “İçermez” İfadelerine Standart Getirildi

Yeni yönetmelik katkı maddesi içermeyen ürünler için kullanılan “katkısız” ifadelerinde standartlar belirledi. “Yüzde 100 katkısız” veya “tamamen katkısız” gibi iddiaların kullanımı kaldırıldı. Ayrıca, “palm yağı içermez” veya “glukoz şurubu içermez” gibi belirli içerikler üzerinden pazarlama yapma uygulamaları da yanıltıcı olabileceği gerekçesiyle sınırlandırıldı.

Toplu Tüketim Yerlerinde Enerji ve İçerik Bilgisi Zorunluluğu

Artık toplu tüketim noktalarında satışa sunulan gıdaların içerik ve enerji değerleri açık ve net biçimde tüketiciye sunulacak. Menü, yazı tahtası, broşür, karekod ve dijital ekranlar üzerinden bilgilendirme yapılacak. Bu uygulama, tüketicilerin daha bilinçli ve doğru tercihler yapmasını sağlamayı amaçlıyor.

Uyum Süreci ve Geçiş Takvimi

Bakanlık tarafından düzenlenen geçiş planıyla ulusal zincir olarak faaliyet gösteren toplu tüketim yerlerine bu düzenlemelere uyum sağlamaları için 1 Temmuz 2026 tarihine kadar süre tanındı. Küçük ölçekli esnaf ve işletmeler ise enerji bildirimine ilişkin düzenlemeler için 2027 yılı sonuna kadar uyum sürecini tamamlayacak.