Gig Ekonomisi Gözlemlendi: Dünya Çalışanlarının %12’si Proje Bazlı Modelle Çalışıyor

Gig Ekonomisi ve Kısa Süreli Çalışma Modelinin Yükselişi

Doğuş Üniversitesi akademisyenleri ile Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı'nın İstanbul Uluslararası Özel Sektör Merkezi iş birliği çerçevesinde yürütülen araştırma, küresel iş gücünün yaklaşık %12’sini oluşturan 430 milyon kişinin kısa süreli ve proje bazlı görevlerle çalışmaya başladığını ortaya koydu. Bu önemli dönüşüm, esnek çalışma biçimlerinin iş dünyasında kalıcı bir yapısal değişim yarattığını açıkça ortaya koyuyor.

Araştırmanın Sunumu ve Akademik Kadro

Doğuş Üniversitesi'nde gerçekleştirilen "Esnek Çalışma Çağında Girişimciliği Yeniden Düşünmek: Gig Ekonomisi Raporu Lansmanı ve Panel" adlı etkinlikte kamuoyuna duyurulan rapor, Prof. Dr. Halit Targan Ünal, Dr. Öğr. Üyesi Roza Süleymanoğlu, Dr. Öğr. Üyesi Burak Beder, Dr. Öğr. Üyesi Hanife Candır Şimşek, Ar. Gör. Yağmur Rençber ve Ar. Gör. Sunay Çıralı’dan oluşan Doğuş Üniversitesi akademik ekibi tarafından hazırlandı.

Esnek Çalışmanın Hızla Yaygınlaşması ve Dijitalleşmenin Rolü

Dijitalleşme ve pandemi sonrası çalışma alışkanlıklarındaki değişim, esnek ve görev bazlı çalışma modellerinin hızla yaygınlaşmasına öncülük ediyor. Araştırmada, bu yeni modelin yalnızca teknolojik bir yenilik olmadığı, aynı zamanda iş yapısında kalıcı ve derin bir dönüşüm olduğu belirtilmektedir. Bireylerin küresel pazarlara kolayca erişebilmesi, geleneksel istihdamın sınırlarını genişletmektedir.

Riskler ve Fırsatlar: Ekonomik Kapsayıcılık ve İş Güvencesi

Raporda, gig ekonomisinin girişimcilik ve ekonomik kapsayıcılık açısından sunduğu fırsatlar vurgulanırken, iş güvencesi eksikliği, düzensiz gelir ve sosyal koruma mekanizmalarının yetersizliği gibi önemli riskler de ortaya konuluyor. Özellikle gelişmekte olan ülkelerdeki hukuki boşlukların platform çalışanlarının temel haklarına erişimini zorlaştırdığı ifade ediliyor.

Gençler, Kadınlar ve Dezavantajlı Gruplar İçin Yeni İstihdam Olanakları

Dijital becerilerin yaygınlaşmasıyla birlikte, araştırma özellikle gençler, kadınlar ve dezavantajlı toplulukların yeni çalışma modelleri sayesinde küresel ölçekte gelir ve istihdam fırsatlarına erişebildiğini göstermektedir. Bu durum, esnek çalışma biçimlerinin toplumsal katılımda önemli bir fırsat aracı olduğunu işaret etmektedir.

Yükseköğretim Kurumlarının Rolü ve Eğitimde Yeni Yaklaşımlar

Araştırma, üniversitelerin bu dönüşüm sürecinde kritik bir rol oynayacağını aktarmaktadır. Eğitim kurumlarının, sadece diploma veren yapılar olmaktan çıkıp sürekli beceri geliştirme, portföy odaklı öğrenme ve değişen iş piyasasına hazırlanma işlevlerini güçlendirmesi gerekmektedir. Dijital okuryazarlık, veri analizi, finansal okuryazarlık ve girişimcilik gibi becerilerin eğitim müfredatında öncelik kazanması önem taşımaktadır.

Sürdürülebilir ve Kapsayıcı Gig Ekonomisi İçin Öneriler

Araştırmanın sonuç bölümünde, gig ekonomisinin sürdürülebilir ve kapsayıcı bir modele dönüşebilmesi için dijital altyapının güçlendirilmesi, sosyal koruma mekanizmalarının iyileştirilmesi ve çok paydaşlı iş birliklerinin artırılması gerektiği vurgulanmaktadır. Bu adımlar, projenin hem çalışanlar hem de işverenler için uzun vadeli fayda sağlamasını mümkün kılacaktır.