Gölcük Tabiat Parkı’nda Mangal Kirliliği: Kanserojen Toprak Kirliliği Oranı Avrupa’yı Geride Bıraktı

Bolu Gölcük Tabiat Parkı’nda Mangal Faaliyetlerinin Toprak Kirliliği Üzerindeki Etkisi

Bolu’nun doğa harikası Gölcük Parkı’nda gerçekleştirilen bilimsel bir çalışma, mangal kullanımının toprakta biriken kanserojen özellikteki kirleticilere neden olduğunu ortaya koydu. Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi (BAİBÜ) Çevre Mühendisliği Bölümü ve Bartın Üniversitesi iş birliğiyle yürütülen araştırmada, parkın özellikle gölet çevresinde yapılan mangal aktivitelerinin çevresel etkileri detaylı olarak analiz edildi.

Bilimsel Araştırmanın Detayları ve Bulgular

BAİBÜ Çevre Mühendisliği Bölümü'nden Prof. Dr. Duran Karakaş, Öğr. Gör. Dr. Melike Büşra Bayramoğlu Karşı ve Bartın Üniversitesi Çevre Mühendisliği Öğretim Üyesi Ercan Berberler tarafından 'Environmental Geochemistry and Health' dergisinde yayımlanan araştırma, Gölcük Tabiat Parkı’ndan yaz ve kış dönemlerinde toplanan 42 toprak örneği üzerinde ABD Çevre Koruma Ajansı'nın öncelikli kirleticiler listesinde yer alan 16 farklı Polisiklik Aromatik Hidrokarbon (PAH) bileşenini inceledi.

Çalışma, rekreasyon kaynaklı PAH kirliliğinin Türkiye’deki doğal alanlarda ilk kez bu kapsamda değerlendirildiğini belirtirken, mangal faaliyetlerinin uzun vadede doğal çevrenin yapısında ciddi bozulmalara yol açtığını ortaya koydu.

Toprak Kirliliği: 'Ağır Kirlenmiş' Kategorisinde

Uluslararası toprak kirliliği sınıflandırmasına göre, alınan toprak örneklerinin özellikle kış döneminde %33'ü ağır kirlenmiş kategorisine girdiği tespit edildi. Yaz aylarındaki ölçümlerle karşılaştırıldığında kış örneklerinde kirlilik oranının belirgin biçimde daha yüksek olduğu belirlendi. En yoğun kirliliğin göletin doğu kıyısında yer alan mangal ve piknik alanında yoğunlaştığı vurgulandı.

Avrupa’daki Benzer Rekreasyon Alanlarıyla Kıyaslama

Öğr. Gör. Dr. Melike Büşra Bayramoğlu Karşı, yapılan kapsamlı kıyaslamalar sonucu Gölcük’teki toprak kirliliğinin Avrupa’daki pek çok rekreasyon alanında ölçülen değerlere göre daha yüksek olduğunu ifade etti. Maliszewska-Kordybach sınıflandırmasına göre yapılan değerlendirmede, Gölcük topraklarının ağır düzeyde kontamine olduğu ve bu durumun Türkiye ile benzer özellikteki alanların üzerinde seyrettiği belirtildi.

Kirliliğin Kaynakları ve Çevresel Etkiler

Özellikle göletin ağaçlarla çevrili olması ve hakim rüzgarın yetersiz seyreltici etkisi, yoğun dumanın gölete çökmesine zemin hazırlıyor. Ayrıca, geçmişte gölet çevresine araç girişlerinin serbest olması ve bilinçsiz ziyaretçilerin mangallarını gölet içerisine atarak söndürmesi gibi olumsuz davranışlar, çevresel kirleticilerin birikmesini hızlandırıyor. Bu faktörler, toprakta ve çevrede biriken kanserojen yapıdaki kirleticilerin temel nedenleri arasında yer alıyor.

Sonuç olarak, rekreasyon amaçlı insan faaliyetlerinin doğal koruma alanları üzerindeki olumsuz etkileri bilimsel verilere dayanarak belgelenmiş ve bu faaliyetlerin kontrol altına alınması gerektiği vurgulanmıştır.