Hidroelektrik Santrallerde Kritik Uyarı: Türkiye İçin Dengeli Fiyatlama ve Mevzuat İhtiyacı

Hidroelektrik Santrallerin Enerji Piyasasındaki Önemi

Hidroelektrik Santralleri Sanayi İş İnsanları Derneği (HESİAD) Başkanı Elvan Tuğsuz Güven, jeopolitik gelişmelerin enerji arzı ve fiyatlar üzerindeki etkisinin giderek arttığı günümüzde, hidroelektrik santraller (HES) için dengeli ve sürdürülebilir bir fiyatlama mekanizmasının kurulmasının gerekliliğini ifade etti. Mart ayı verilerine göre Türkiye’nin elektrik kurulu gücü 125 bin 78 megavat seviyesine ulaşırken, hidroelektrik santrallerin payı 32 bin megavatı aşmış durumdadır ancak Türkiye’nin hidroelektrik potansiyeli çok daha yüksektir.

HES’lerin Elektrik Üretimindeki Kritik Rolü

Elvan Tuğsuz Güven, hidroelektrik santrallerin Türkiye’nin elektrik üretiminde baz ve dengeleyici kapasite olarak önemli bir işlev gördüğünü belirtti. HES'ler, doğal gaz bağımlılığının azaltılmasında ve sistem güvenliği ile esnekliğinin artırılmasında etkin rol oynamaktadır. Bu nedenle, enerji piyasasında hidroelektrik üretim için özel bir fiyatlama yönteminin uygulanması gerektiğinin altını çizdi.

Pompaj Depolamalı HES’lerin Önemi ve Yatırım İhtiyacı

Türkiye’nin depolama yatırımlarının yoğun olarak gündeme geldiği bu dönemde, pompaj depolamalı hidroelektrik santrallerin dışa bağımlılığın azaltılmasına ve kuraklıkla mücadeleye katkılarının artacağı ifade edildi. Güven, özellikle güneş enerjisinin hakim olduğu yabancı ülkelerde bu tip yatırımların enerji güvenliğine önemli destek sağladığını belirterek, mevzuat düzenlemelerinin bir an önce tamamlanması gerektiğini vurguladı.

Enerji Piyasasında Fiyatlama Sorunları ve Çözüm Önerileri

ABD-İsrail-İran bölgelerindeki çatışmalar nedeniyle enerji fiyatlarındaki yükselişin sürdüğü günümüzde, HES'lerin arz güvenliğine verdikleri katkı çok daha belirgin hale gelmiştir. Doğal gaz ithalatının toplamda yüzde 12 seviyesinde kalmasında hidroelektrik santrallerin payının büyük olduğuna dikkat çekildi. Ancak, piyasa takas fiyatlarının mevcut yatırımların sürdürülebilirliğini zorlaştırdığı ve yeni projelerin önünü tıkadığı belirtildi. Bu olumsuz durumu aşmak için üretim kaynakları arasında adil ve dengeli bir fiyatlama mekanizması kurulması gerektiği ifade edildi.

Regülasyon ve Koordinasyonun Güçlendirilmesi Gerekliliği

Hidroelektrik sektöründe gelirlerin değişken ve tahmin edilemez olmasına karşın, maliyetlerin büyük oranda sabit kalmasının sürdürülebilirlik açısından risk oluşturduğu aktarıldı. Bu nedenle, piyasa fiyatlarının gerçek maliyetleri yansıtacak şekilde düzenlenmesi, su kullanım planlamasının geliştirilmesi, ilgili kurumlar arasında koordinasyonun artırılması, regülasyonlarda öngörülebilirliğin sağlanması ve depolama yatırımlarını destekleyecek mevzuatların tamamlanması gerektiği belirtildi. Güven, gelir-gider dengesizliğinin sektörün uzun vadeli varlığını tehdit ettiğine dikkat çekti.