Hipertansiyon 2024’te 1,4 Milyar Kişiyi Etkiliyor: DSÖ’den Düzenli Tansiyon Ölçümü Çağrısı

Dünya Sağlık Örgütü’nden 1,4 Milyar Hipertansiyon Hastası Uyarısı

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), 2024 yılı verilerine göre dünya genelinde yaklaşık 1,4 milyar yetişkinin hipertansiyon ile mücadele ettiğini duyurdu. Hipertansiyon, kalbin kanı pompalarken damarlarda oluşturduğu basıncın normal değerlerin üzerinde seyretmesiyle tanımlanır ve genellikle belirti göstermeden ilerleyerek "sessiz katil" olarak adlandırılır.

Hipertansiyonun Nedenleri ve Risk Faktörleri

Yaş, genetik faktörler, aşırı tuz tüketimi, obezite, alkol kullanımı, hareketsizlik ve stres gibi birçok etken hipertansiyon gelişiminde rol oynamaktadır. Ayrıca bazı böbrek hastalıkları ve hormonal dengesizlikler "ikincil hipertansiyona" neden olabilir. Hipertansiyonun erken belirtilerinin olmaması, hastalığın fark edilmesini zorlaştırmakta ve tedavi sürecini geciktirmektedir.

Hipertansiyonun Küresel Ölçeği ve Kontrol Oranları

DSÖ’nün raporunda, hipertansiyonun yaygınlığının 1990 yılından bu yana iki kat arttığına dikkat çekiliyor. Dünya genelinde hipertansiyon hastalarının yalnızca %23’ü tansiyonlarını yeterince kontrol altında tutabilmektedir. Özellikle düşük ve orta gelir grubundaki ülkelerde bu oran daha da düşük seyretmekte, bu durum hem bireylerin sağlık sorunlarını artırmakta hem de sağlık sistemlerine ve ekonomilere ağır yükler getirmektedir.

Kuzey Amerika ve bazı ülkeler dışında hipertansiyon kontrol oranlarının %20’nin altında olması, acil önlemler alınması gerektiğinin altını çizmektedir. Batı Pasifik Bölgesi'nde hipertansiyon oranı ortalama %29 iken, Doğu Akdeniz Bölgesi'nde bu oran %38’e kadar çıkabilmektedir.

2030 Tahmini ve Hipertansiyona Karşı Alınması Gereken Önlemler

Küresel nüfusun artışı ve yaşlanma nüfus yapısındaki değişim nedeniyle hipertansiyon hastalarının sayısının artmaya devam edeceği ve 2030 yılına kadar 1,5 milyarı aşacağı öngörülmektedir. Bu nedenle düzenli tansiyon takibi ve yaşam biçimi değişiklikleri kritik önem taşımaktadır.

Hipertansiyonla mücadelede düzenli tansiyon ölçümü, tuz tüketiminin azaltılması (günlük 5 gramın altında), potasyum açısından zengin gıdaların tüketilmesi (muz, ıspanak, avokado), haftada en az 150 dakika orta düzeyde egzersiz yapılması ve sağlıklı kilo yönetimi önerilmektedir. Ayrıca sigara ve alkol kullanımının bırakılması, damar sağlığı ve tansiyon kontrolü açısından büyük fayda sağlamaktadır.

Toplumları ve Sağlık Sistemlerini Etkileyen Hipertansiyon Riski

Kontrol altına alınmayan hipertansiyon kalp krizi, felç, kalp yetmezliği, böbrek hastalıkları ve görme kaybı gibi ciddi sağlık sorunlarına yol açmaktadır. Bu nedenle DSÖ, dünya çapında halkı bilinçlendirmek ve hipertansiyonu kontrol altına almak amacıyla 17 Mayıs Dünya Hipertansiyon Günü kapsamında kapsamlı çağrılar yapmaktadır.

DSÖ’nün 2026 teması "Hipertansiyonu Birlikte Kontrol Altına Alalım: Tansiyonunuzu Düzenli Olarak Ölçün, Sessiz Katili Yenin" şeklinde belirlenmiş olup, bu mesaj doğrultusunda toplumlarda erken tanı ve etkin tedavi önlemlerinin yaygınlaştırılması hedeflenmektedir.