Hürmüz Boğazı Kapanması Küresel Elektrikli Araç ve Endüstri Tedarik Zincirlerini Derinden Sarsıyor

Hürmüz Boğazı'nın Kapanmasının Tedarik Zincirlerine Etkileri

Hürmüz Boğazı'nın kapanması, yalnızca petrol fiyatlarını artırmakla kalmayıp, elektrikli araç bataryalarının üretiminden kolalı içecek kutusu imalatına kadar uzanan geniş bir tedarik zincirinde aksamalara yol açmaktadır. ABD ve İsrail’in İran’a karşı başlattığı savaş, farklı sektörlerde domino etkisi yaratarak global ekonomide ciddi sorunlara neden olmaktadır.

Elektrikli Araç Sektöründe Sülfürik Asit Kesintisi

Elektrikli araçların bataryalarının üretimi için kritik olan nikel ve lityum gibi minerallerin işlenmesi saf sülfürik aside bağımlıdır. Hürmüz Boğazı üzerinden dünya sülfürik asit arzının %30’undan fazlası taşındığı için, bölgedeki krizin bu tedarik zincirine doğrudan yansıması kaçınılmaz olmuştur. Bölgede savaş öncesinde aylık ortalama 1,27 milyon ton sülfürik asit sevk edilirken, bu miktar Mart ayında 180 bin tona, Nisan ayında ise sadece 30 bin tona gerilemiştir.

Endonezya ve Filipinler’in Üretim Kısıtlamaları

Dünya nikel üretiminin yaklaşık %70’ini elinde tutan Endonezya, kullandığı sülfürik asidin %75’ini Hürmüz Boğazı’ndan temin eden önemli bir aktördür. Bölgedeki kriz nedeniyle 2026 için nikel üretiminde %30’un üzerinde kısıtlamaya gidileceği açıklanmıştır. Bu durum, nikel fiyatlarının artışını hızlandırırken elektrikli araç batarya üretiminde gecikmelere ve maliyet artışlarına neden olmuştur.

Benzer şekilde, dünya nikel arzının %10’unu sağlayan Filipinler de krizden ciddi biçimde etkilenmiştir. Ülkedeki nikel çıkarımı için kullanılan dizel yakıt fiyatları Mart ayından itibaren %110 oranında artarken, sektör oyuncuları tedarik zincirlerinde yaşanan aksamalardan ötürü üretimi durdurma riskiyle karşı karşıya kalmıştır.

Global Endüstriyel ve Enerji Sektörüne Yansımalar

Sülfürik asit arzındaki kritik düşüş sadece saf nikel üretimini değil, aynı zamanda elektrikli araç bataryalarında kullanılan diğer önemli komponentlerden lityum üretimini de olumsuz etkilemiştir. Bu durum, hem savunma ve uzay sanayii hem de enerji sektöründe kullanılan kritik ham madde arzını kısıtlamaktadır. Uluslararası Enerji Ajansı raporlarına göre nikel, nadir toprak elementleri ile birlikte en stratejik beş mineral arasında yer almaktadır. Bölgede yaşanan kriz, dünya genelinde bu minerallerin tedarikinde ciddi belirsizlikler yaratmaktadır.