Hürmüz Boğazı Krizi Jet Yakıtı Fiyatlarını Zirveye Taşıdı: Avrupa Alternatif Tedarikçi Olarak ABD’ye Yöneliyor

Hürmüz Boğazı'ndaki Gerginlik Jet Yakıtı Fiyatlarını Tırmandırıyor

ABD ve İsrail'in İran’a yönelik askeri operasyonları sonrası Hürmüz Boğazı'nda oluşan geçiş kısıtlamaları, küresel jet yakıtı arzında ciddi daralmalara sebep oldu ve fiyatlarda keskin artışlar yaşandı. Bu durum başta Avrupa olmak üzere ithalatçı bölgelerde havacılık sektörüne maliyet baskısı oluşturuyor.

Küresel Jet Yakıtı Fiyatlarında Rekor Artışlar

S&P Global Platts verilerine göre, Avrupa’da jet yakıtı maliyetleri savaş öncesi seviyelerle kıyaslandığında yüzde 100’e varan artış göstererek tüm zamanların en yüksek seviyelerine ulaştı. Küresel ortalamada jet yakıtı fiyatları ise varil başına 209 dolar seviyesine yükseldi.

ABD Başkanı Donald Trump’ın ateşkes duyurusunun ardından petrol fiyatlarında yüzde 10’un üzerinde bir düşüş yaşanmış olsa da, rafineri ve lojistik kaynaklı kısıtlamalar nedeniyle fiyatlarda kalıcı bir azalma beklenmiyor.

Avrupa Tedarik Alternatifi Olarak ABD’ye Yöneliyor

Körfez bölgesi, Avrupa’nın jet yakıtı ihtiyacının yarısından fazlasını karşılıyor ve Hürmüz Boğazı bu tedarikin merkezi konumunda yer alıyor. Bölgedeki aksaklıklar, Avrupa ülkelerini Orta Doğu’ya bağımlılığı azaltmak için ABD gibi net ihracatçı konumdaki alternatif tedarikçilere yönlendirdi.

Mart ayında ABD’nin petrol ürünleri ihracatı yüzde 20’den fazla artış göstererek günlük 3,11 milyon varile ulaşırken, Birleşik Krallık bu sevkiyatların en büyük alıcısı oldu.

ABD'nin Küresel Jet Yakıtı Piyasasındaki Avantajı

İsviçre merkezli Sparta’nın Emtia Birimi Başkanı James Noel-Beswick, ABD’nin dünya çapında en büyük net rafine ürün üreticilerinden biri olmasının yerli havayolu şirketlerini ithalat kaynaklı fiyat dalgalanmalarından koruduğunu ve böylece arz kesintilerine karşı daha dayanıklı hale getirdiğini belirtti.

Noel-Beswick ayrıca, Avrupa’da yükselen fiyatların ABD'li enerji şirketlerine bölgeye daha yüksek fiyattan satış yapma fırsatı tanıdığını ifade etti.

Jet Yakıtı Fiyat Artışlarının Havacılık Sektörüne Etkisi

Kalıcı yüksek fiyatların uluslararası seyahatte maliyet baskısı yaratacağını ve özellikle fiyat duyarlılığı yüksek yolcuların seyahati erteleyebileceğini vurgulayan Noel-Beswick, bunun düşük maliyetli havayolu taşımacılığında mesafe etkisinin yeniden hissedilmesine neden olabileceğini kaydetti.

Arz Sorunları Kısa Vadede Çözülemeyecek

ABD-İran arasında sağlanan ateşkese rağmen Basra Körfezi’nden yüklemede gemi sahiplerinin güvenlik endişeleri nedeniyle temkinli yaklaşımını sürdüreceğine dikkat çeken Noel-Beswick, rafineri ve liman altyapısının onarımının uzun zaman alacağını ve bu nedenle arzın toparlanmasının haftalar değil aylar süreceğini belirtti.

Bölgedeki siyasi risklerin devam etmesi durumunda jet yakıtı fiyatlarının yüksek seviyelerde seyretmeye devam edeceği öngörülüyor.

Uzman Görüşleri: Piyasaların Riskleri Tam Yansıtmaması

Energy Aspects Kıdemli Petrol Ürünleri Uzmanı Natalia Losada, kalıcı fiyat artışlarının zamanla talebi düşüreceğini, bunun yüksek fiyatların tüketicileri uçuş iptallerine yönlendirmesiyle gerçekleşebileceğini dile getirdi. Piyasaların ise öncelikli olarak kısa vadeli kesintileri fiyatladığını ifade etti.

Losada ayrıca ABD’nin kendi kendine yeterli üretim yapması nedeniyle daha az kırılgan olduğunu ancak ABD'li havayolu şirketlerinin yakıt maliyetlerini sabitleme konusunda Avrupa’lı rakiplerine kıyasla daha az esnek olması sebebiyle fiyat artışlarından daha fazla etkilenebileceğini sözlerine ekledi.