Hürmüz Boğazı Krizi Küresel Petrol Piyasasında Eşi Benzeri Görülmemiş Arz Şokunu Tetikliyor

Orta Doğu'daki Gerilim Hürmüz Boğazı'nı Tehdit Ediyor

ABD ile İsrail'in başlattığı askeri operasyonların ardından Orta Doğu'da devam eden savaş 12'nci gününü geride bıraktı. İran, çatışmalar sonrasında stratejik öneme sahip Hürmüz Boğazı'nı kapattığını duyururken, Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu bölgedeki Türk gemilerinin durumuna ilişkin önemli açıklamalarda bulundu.

Türk Gemilerinin Güvenliği Yakından İzleniyor

Bakan Uraloğlu, Hürmüz Boğazı'nda 15 Türk sahipli geminin beklediğini belirterek, gemilerin şu anda herhangi bir sorun yaşamadığını ifade etti. Bakanlık kaynakları da bölgedeki artan gerginliğe rağmen gemilerin güvenlik durumunun anlık olarak takip edildiğini ve ilgili kurumların süreci sürekli izlediğini vurguladı.

Hürmüz Boğazı'ndaki Kriz Petrol Piyasalarını Derinden Etkiliyor

Hürmüz Boğazı, dünya petrol ticaretinin kritik noktalarından biri konumunda olup, ABD ve İsrail'in İran’a yönelik ortak saldırıları ile İran'ın misillemeleri neticesinde gemi geçişleri önemli ölçüde azaldı. Sigorta şirketleri savaş poliçelerini iptal ederken, birçok konteyner ve tanker şirketi de bölgeden geçişleri askıya aldı. İngiltere Deniz Ticaret Örgütü verilerine göre, Boğaz'dan günlük ortalama 138 ticari gemi geçişi tarihsel olarak kaydedilirken, yaşanan çatışmalar sonrası bu sayıda belirgin düşüş yaşanıyor.

Küresel Petrol Akışında Tehlikeli Kesinti ile Karşı Karşıyayız

Geçen yıl Hürmüz Boğazı’ndan günlük yaklaşık 20 milyon varil ham petrol ve ürün sevk edildiği tahmin edilirken, Boğaz’daki bu krizin sürmesi hâlinde küresel petrol arzının %20’si fiilen sekteye uğrayabilir. Böyle büyük bir kesintinin, petrol piyasalarında şimdiye kadar karşılaşılan tüm arz şoklarından daha kapsamlı olması bekleniyor.

Geçmiş Petrol Krizleri ve Bu Riskin Benzersizliği

Şimdiye kadar yaşanan petrol krizleri, mevcut durumun ciddiyetini ortaya koyuyor. 1973 petrol ambargosu günlük yaklaşık 4,3 milyon varil arz kaybına, 1978-79 İran Devrimi 5,6 milyon varilin üzerinde kayba, 1980 İran-Irak Savaşı ise 4,1 milyon varil düşüşüne neden olmuştu. 1990 Irak-Kuveyt Savaşı da 4,3 milyon varil seviyesinde arzda azalma yaratmıştı. 1956 Süveyş Krizi ise günlük 2 milyon varil kayıp ile daha küçük bir hacim etkisi oluşturmuştu.

Bu veriler doğrultusunda, Hürmüz Boğazı’ndaki mevcut kriz, arz şokunun hem mutlak hacim hem de küresel talebe oran açısından tarihte görülmemiş boyutta olduğunu gösteriyor.

Küresel enerji piyasalarının ve uluslararası ticaretin merkezi önemdeki bu noktadaki gelişmeler, piyasa aktörleri tarafından yakından takip ediliyor.