Hürmüz Boğazı Krizi Türkiye'ye Lojistik Üs Fırsatı Yaratıyor: Çoklu Koridor Avantajı Öne Çıkıyor

Hürmüz Boğazı Krizi Lojistikte Risk ve Fırsat Dinamiklerini Yeniden Şekillendiriyor

IBS Sigorta ve Reasürans Brokerliği Üst Yöneticisi Murat Çiftçi, İran'ın Hürmüz Boğazı'nı kapatma tehdidinin ardından küresel enerji ticareti ve lojistik hatlarında yaşanan belirsizliğin, Türkiye'nin lojistik üs olma hedefi için önemli bir fırsata dönüşebileceğini ifade etti.

Küresel Enerji Akışında Kritik Darboğaz ve Türkiye'nin Konumu

Murat Çiftçi, dünya petrol tüketiminin yaklaşık yüzde 20'sine denk gelen ve günlük 20 milyon varilin üzerinde akışa sahip Hürmüz Boğazı'ndaki olası bir kapanmanın, enerji fiyatlarından tedarik sürelerine ve sigorta maliyetlerine kadar tüm lojistik ekosistemini etkileyen ciddi riskler taşıdığını vurguladı. Çiftçi, bu durumun şirketleri tek koridor bağımlılığından uzaklaştırarak rota çeşitlendirmesi, stok stratejileri ve sözleşmesel esnekliği kalıcı hale getirebileceğini öngördü.

Tedarik Zincirlerinde Zorunlu Yeniden Yapılanma ve Çoklu Rota Stratejileri

ABD-İran geriliminin tırmanması halinde Türkiye'nin dış ticaret rotalarında orta vadede belirgin bir yeniden yapılanma beklenirken, deniz, demir ve kara yolunu birlikte kullanan çok modlu taşımacılık çözümlerinin öne çıkacağı değerlendiriliyor. Gemilerin Süveyş Kanalı yerine Ümit Burnu'na yönelmesi gibi rota sapmalarının transit sürelerini uzatacağı, bu durumun da tedarik ve üretim planlarının yeniden kurgulanmasını zorunlu kılacağı ifade edildi.

Maliyet Artışları ve Sigorta Piyasasındaki Dalgalanma

Murat Çiftçi, savaş riski ek ücretleri ve sigorta teminatlarının daraltılmasının navlun fiyatları ile sigorta primlerini hızla yukarı çektiğine dikkat çekti. Özellikle enerji, petrokimya, otomotiv yan sanayi ve hızlı tüketim ürünleri sektörlerindeki firmaların bu maliyet baskısını daha yoğun hissedeceği belirtilirken, petrol fiyatlarındaki dalgalanmanın da yakıt ve operasyon maliyetlerini artırarak karlılık üzerinde ek baskı oluşturacağı kaydedildi.

Altyapı Yatırımlarının Yönü Değişiyor: Dayanıklılık Ön Plana Çıkıyor

Bu kriz ortamının lojistik altyapı yatırımlarının önceliklerini de değiştireceğini aktaran Çiftçi, demir yolu bağlantıları, çok modlu taşımacılık çözümleri, limanlarda verimlilik artışı ve dijital görünürlük sistemlerinin yatırım agenda'sında üst sıralara yerleşeceğini ifade etti. Türkiye'nin sahip olduğu çoklu erişim avantajının dayanıklılık, alternatif yaratma kapasitesi ve hizmet kalitesi ile birleştirilmesinin lojistik üs olma yolunda kritik önem taşıdığı vurgulandı.

Önümüzdeki Dönemde Kritik Riskler ve Yapılması Gerekenler

Murat Çiftçi, önümüzdeki 6-12 aylık dönemde enerji fiyatlarındaki oynaklığın navlun maliyetlerine yansıması, sigorta prim artışları ve rota sapmalarının tedarik planlarını bozmasını en kritik riskler olarak sıraladı. Dayanıklılığı artırmak için devlet tarafında altyapı ve gümrük süreçlerinin hızlandırılması, özel sektör tarafında ise tedarik portföyü çeşitlendirmesi, stok senaryolarının güçlendirilmesi ve sigorta programlarının anlık güncellenmesi gerektiğini sözlerine ekledi.