Hürmüz Boğazı'nda Geçici Ateşkes Sonrası Ticaret Akışı Yavaş Yavaş Canlanıyor

Hürmüz Boğazı'nda Ateşkesin Ardından Gemi Trafiği İzleniyor

ABD Başkanı Donald Trump'ın Hürmüz Boğazı'nın tamamen açılması şartıyla sağladığı iki haftalık geçici ateşkes kararının ardından, boğazda geçiş yapmak için bekleyen ticari gemilerin hareketliliği gündemde. ABD ve İran arasında 28 Şubat'ta başlayan çatışmalar sonrasında boğazda ticari gemi trafiğinde ciddi düşüş yaşanmış ve İran kısıtlı sayıda geminin sadece diplomatik müzakere ya da ödeme karşılığında geçişine izin vermiştir.

Hürmüz Boğazı'nın Stratejik Önemi ve Ticaret Akışı

Stratejik konumu nedeniyle küresel ticaret için kritik öneme sahip Hürmüz Boğazı, savaş sürecinde baskı ve pazarlık aracına dönüştü. Savaş sırasında tamamen kapanmayan boğazda gemiler, İran tarafından belirlenen sınırlı bir koridor üzerinden seçilerek geçiş yapmıştır. 1-27 Şubat tarihleri arasında günlük ortalama 129 gemi geçişi yaşanırken, savaşın başlaması sonrası bu rakam yüzde 95 oranında azaldı.

Tankerlerin Durumu ve Petrol Stokları

5-7 Nisan tarihleri arasında boğazdan geçen gemi sayısı oldukça sınırlı kalmış, birçok petrol ve LNG tankeri Basra Körfezi'nde beklemektedir. 1 Mart-7 Nisan arasında 87 milyon varil petrol ve ürünleri taşıyan 70 tanker Basra Körfezi'nden gemi geçişi gerçekleştirdi. Bu tankerlerin büyük bir kısmı İran kaynaklı olup, Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri ve Irak bağlantılı gemiler sınırlı sayıda kalmıştır.

7 Nisan itibarıyla Basra Körfezi'nde yaklaşık 187 tanker, toplamda 172 milyon varil petrol ve rafine ürünleriyle beklemektedir. Bölgede bulunan ham petrol miktarı yaklaşık 132 milyon varil olup, geriye kalan ise temiz ve kirli petrol ürünleri olarak dağılım göstermektedir.

LNG Ticareti ve Geçişlerdeki Kısıtlamalar

Savaş sürecinde, küresel LNG ticaretinin yaklaşık %20'sinin geçtiği Hürmüz Boğazı'nda LNG tankerlerinin geçişi neredeyse durma noktasına gelmiştir. 2 Nisan'da Sohar LNG tankerinin geçişi sağlanmış, 1 Nisan itibarıyla toplam 78 gemi geçişi kaydedilmiştir. Ancak bazı LNG tankerlerinin giriş girişimlerinin başarısız olması ve boğazda bekleyen yaklaşık 15 LNG tankeri mor görünüyor.

Körfez bölgesinde Ras Laffan LNG tesislerinden ve BAE'nin ADNOC Gaz tesisinden yüklenen LNG tankerleri ile boş halde bulunan diğer tankerler arasında ayrım yapılmaktadır.

Ticaretin Normalleşme Süreci ve Uzman Görüşleri

S&P Global Energy analistleri, ateşkesin petrol fiyatları üzerinde kısa vadeli olumlu etkisi olacağını ancak piyasanın savaş öncesi koşullara hızlı dönüşe hazır olmaması gerektiğini vurgulamaktadır. Hürmüz Boğazı'nın tamamen açılmasıyla birlikte bile ticaret akışının normalleşmesinin aylar sürebileceği belirtilmiştir.

Öte yandan, gaz ve LNG piyasalarında yaşayabilecek yüksek oynaklıklar ve güvenli geçiş garantilerinin önemine dikkati çeken sektör uzmanları, çatışmaların kalıcı biçimde sona ermesinin piyasa güveni açısından öncelikli koşul olduğunu ifade etmektedir.