Hürmüz Boğazı'ndaki Kriz Körfez Petrol Üretimini Durdurabilir: IEA Martta 7,9 Milyon Varil Kesinti Öngörüyor

Hürmüz Boğazı Krizi Körfez Petrol Üretimini Tehdit Ediyor

Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), Hürmüz Boğazı'ndan tanker geçişlerinin kısa sürede normale dönmemesi halinde, mart ayında Körfez ülkelerinde önemli miktarda ham petrol ve sıvı yakıt üretiminin geçici olarak durdurulabileceğini belirtti.

IEA'nın Petrol Piyasası Raporu ve Küresel Arz Durumu

IEA'nın yayımladığı Petrol Piyasası Raporu'nda, Orta Doğu’daki çatışmanın Hürmüz Boğazı'ndan yapılan tanker sevkiyatlarını fiilen durdurduğu ve bunun küresel petrol arzında ciddi bir gerilemeye yol açtığı vurgulandı. Bu gelişme Körfez Bölgesi'ndeki üreticilerin hem yaygın kısıntılar yapmasına hem de bazı sahalarda üretimin tamamen durmasına neden olmaktadır.

Hürmüz Boğazı, 2025 yılında günlük yaklaşık 20 milyon varil ham petrol ve petrol ürünü sevkiyatının gerçekleştiği kritik bir enerji geçiş noktasıdır. Ancak savaş sonrası sevkiyatlar, kriz öncesi seviyelerin yüzde 10’unun altına düşerek enerji arzında önemli bir darboğaz oluşturdu.

Alternatif Rotaların Sınırlı Etkisi ve Üretim Kesintileri

Boğazdan tanker geçişlerinin kısa zamanda normale dönmemesi halinde, seçenek olarak düşünülen alternatif ihracat güzergâhlarının sadece sınırlı esneklik sağlayabileceği belirtiliyor. IEA, mart ayında Körfez ülkelerinde günlük yaklaşık 7,9 milyon varil ham petrol ve toplamda 9,9 milyon varil sıvı yakıt üretiminin durdurulabileceğini tahmin ediyor.

Küresel arzın ise bu gelişmeler neticesinde günlük 8 milyon varil azalarak 98,8 milyon varile gerilemesi, böylece 2022'nin ilk çeyreğinden bu yana en düşük seviyeye inmesi bekleniyor. Raporda ayrıca bölgedeki çatışmaların seyrine dair bir yumuşamaya veya Hürmüz Boğazı'nın akışlarının tekrar normale dönmesine yönelik net bir zaman çizelgesinin henüz bulunmadığına dikkat çekiliyor.

Küresel Petrol Arzı ve Talep Tahminleri

Buna rağmen, IEA verilerine göre küresel petrol arzı şubat ayında günlük 380 bin varil artış göstererek 106,87 milyon varile ulaştı. Aynı dönemde OPEC ülkelerinin ham petrol arzı günlük yaklaşık 340 bin varil artarak 29,63 milyon varile yükseldi. OPEC’in doğal gaz sıvıları üretimi 40 bin varil artışla 5,75 milyon varile çıktı ve böylece toplam arz 35,38 milyon varil oldu.

OPEC dışı ülkelerin üretimi ise şubatta yaklaşık 10 bin varil artışla günlük 71,5 milyon varil seviyesine ulaştı. IEA, yıllık bazda küresel petrol arzının 1,11 milyon varil artarak ortalama 107,23 milyon varile yükselmesini bekliyor.

Petrol Talebinde Belirsizlik ve Revize Edilen Öngörüler

Uluslararası Enerji Ajansı, 2024 yılı için küresel petrol talebi artışını 205 bin varil azaltarak günlük 644 bin varil artışla 104,77 milyon varil olarak revize etti. Bölgedeki savaşın etkisiyle mart ve nisan aylarında talep büyüme tahminleri günlük yaklaşık 1 milyon varil aşağı çekildi.

Raporda, Orta Doğu’daki uçuş iptalleri ve LPG arzındaki kesintilerin talep tahminlerini aşağı yönlü etkilediği, artan petrol fiyatlarının ve küresel ekonomik belirsizliklerin ise ek riskler oluşturduğu ifade edildi. OECD dışı ülkelerde petrol talebinin 684 bin varil artışla 58,92 milyon varile çıkacağı öngörülürken, OECD ülkelerinde ise talebin 40 bin varil düşüşle 45,84 milyon varile gerileyeceği tahmin ediliyor.