Hürmüz Boğazı'nın Kapanması KKTC Hellim İhracatını Felç Etti: 850 Ton Hellim Depolarda Bozulma Tehlikesinde

Hürmüz Boğazı Kapanması KKTC Hellim İhracatında Krize Yol Açtı

İsrail ve ABD'nin İran'a yönelik saldırıları sonrasında yaşanan çatışmalar nedeniyle stratejik öneme sahip Hürmüz Boğazı'nın kapanması, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin (KKTC) en önemli ihracat kalemin olan hellim peyniri sektörünü derinden etkiledi. KKTC Süt Üreticileri Birliği Başkanı Meriç Avunduk, ihracatın durması sebebiyle günlük yaklaşık 170 ton sütün üreticilerin elinde kaldığını ve aylık 850 ton hellimin depolarda bozulma riskiyle karşı karşıya olduğunu açıkladı.

KKTC Ekonomisinde Hellimin Önemi ve İhracat Sorunları

Avunduk, KKTC ekonomisinde sanayi üretiminin sınırlı olması nedeniyle tarım ve hayvancılığın, turizm ve eğitimin ardından en önemli sektörlerden biri olduğunu belirtti. Kıbrıs adasına özgü tescilli ürün konumunda bulunan hellim peynirinin ülkenin ihracat gelirlerinin büyük bölümünü oluşturduğunu vurgulayan Avunduk, Avrupa pazarına ulaşımda mevcut ambargolar ve kısıtlamalar sebebiyle ihracatın öncelikle Türkiye ve Körfez ülkelerine gerçekleştiğini ifade etti.

“KKTC'de günde yaklaşık 500 ton süt üretiliyor ve bu sütün yaklaşık yarısı ihraç ediliyor. İhraç edilen sütün %30'u Türkiye'ye, %70'i ise Körfez ülkelerine teslim ediliyor. Bu sütlerden aylık 850 ton civarında hellim peyniri üretiliyor.” diyen Avunduk, Hürmüz Boğazı'nın kapanmasıyla ihracatın kesintiye uğraması nedeniyle fazla sütten üretilen hellimin depolanmak zorunda kaldığını ancak depo kapasitesinin sınırlı olduğunu belirtti.

Depolama Kapasitesi Doldu, Sektör Tehlikede

Avunduk, depo sınırlarına ulaşılmasıyla birlikte artık bu yöntemin geçici bir çözüm olduğunu ve ihracatın devam etmemesi halinde hem süt üretiminin hem de hayvancılık sektörünün ciddi zarar göreceğini söyledi. Kuzey Kıbrıs’ın toplam ihracatının %90’ının hellimden sağlandığını belirten Avunduk, ihracat aksamasının yalnızca üreticileri değil genel ekonomiyi de olumsuz etkileyeceğini vurguladı.

KKTC Süt Üreticileri Birliği’nin Eski Başkanı Uyardı

Öte yandan, eski KKTC Süt Üreticileri Birliği Başkanı Mahmut Erdem de kriz nedeniyle ihracatın tamamen durduğunu ifade etti. Erdem, konteyner firmalarının rezervasyon almadığını ve gemi seferlerinin durmasıyla ürün göndermenin mümkün olmadığını söyledi. Fabrikaların depolarının maksimum bir hafta - on gün ürün saklayabileceğini, kısa sürede çözüm bulunmazsa sütün işlenemeden döküleceğini belirtti.

Hellimin Yeni Pazar Arayışı ve Sektörün Geleceği

Erdem ayrıca, hellimin dünya çapında bilinen bir ürün olmasına rağmen en büyük tüketim pazarının Orta Doğu olduğunu ve bu pazarlardaki kesintilerin kısa vadede yeni pazar yaratmayı zorlaştırdığını dile getirdi. Singapur, Japonya ve Güney Afrika gibi ülkelere küçük miktarlarda sevkiyat yapılabildiğini ancak bunların çok sınırlı olduğunu, Orta Doğu’ya ise aylık 20-25 konteyner hellim gönderildiğini ifade etti. Mevcut durumun uzun sürmesi halinde KKTC süt ve hayvancılık sektörünün ağır ekonomik krizle karşılaşabileceği uyarısını yaptı.