İBB Davası’nda Yargının Bağımsızlığı ve Adil Yargılanma Hakkı Tartışma Konusu Oldu

İBB Davası’nda Yargı Bağımsızlığı ve Tarafsızlığı Konusunda Endişeler

İstanbul 40. Ağır Ceza Mahkemesi’nde devam eden İBB Davası’nın ilk hafta duruşmaları sonrasında İstanbul Barosu tarafından hazırlanan gözlem raporu kamuoyuyla paylaşıldı. Raporda, mahkemenin bağımsızlığı, tarafsızlığı ve adil yargılanma hakkı çerçevesinde çeşitli soru işaretlerine dikkat çekildi. Özellikle masumiyet karinesi, silahların eşitliği ilkesi ve duruşmanın aleniyeti ilkelerinin ihlale uğrayabileceği vurgulandı.

Adalet Bakanlığı ve Yargı Üzerindeki Etkiler

Raporda, kısa süre önce Adalet Bakanlığı görevine getirilen Akın Gürlek’in İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı döneminde hakkında ortaya çıkan iddiaların yanı sıra bakana atanmasıyla birlikte yargı sistemindeki konumunun ve mahkemenin yönetiminde yarattığı endişeler ele alındı. Ayrıca, mahkemenin taraflara yaklaşımı ve duruşma yönetiminde oluşan uygulamaların bağımsızlık ve tarafsızlıkla ilgili ciddi tartışmalara sebep olduğu ifade edildi.

Hakimlerin Reddi ve “Davayı Uzatma” İddiası

Ekrem İmamoğlu’nun talebi üzerine reddi istenen hakimlerin belirlenmesi ve bunun üzerine oluşturulan heyetin “reddi hakimin geri çevrilmesi” kararının gerekçesinde “davayı uzatma amacı” ifadesinin yer alması da mahkemenin tarafsızlığını sorgulayan önemli hususlar arasında yer aldı. Bu uygulamanın yargı bağımsızlığı açısından sorun teşkil ettiği raporda belirtildi.

Delil Paylaşımı ve Savunma Hakkına Yönelik Sınırlamalar

Duruşmalar sırasında avukatlar, bazı delillerin savunma tarafıyla paylaşılmadığı, iddianamenin özetlenmesi yükümlülüğünün yerine getirilmediği ve iddiaların yeterince bireyselleştirilmediği yönünde itirazlarını ifade ettiler. Öte yandan tutuklu sanıkların, dijital ortamda kendilerine iletilen yaklaşık 4 bin sayfalık iddianameyi incelemek için sadece haftada 2 saat bilgisayar erişimi hakkının tanınmasının savunma haklarını ciddi şekilde kısıtladığı raporda dile getirildi. Ayrıca sanıkların söz alma taleplerinin zaman zaman reddedildiği veya beyanlarının kesildiği yönündeki uygulamalar, silahların eşitliği ilkesi açısından tartışma konusu oldu.

Duruşmanın Aleniyeti ve Basına Yönelik Kısıtlamalar

Mahkeme başkanının duruşma salonunu boşaltma ve basına yönelik kısıtlama girişimleri, yargılamaların kamuoyuna açık olarak yapılması ilkesini zedeleyebileceği değerlendirmesi yapıldı. Mevzuata göre mahkeme başkanının duruşma düzenini sağlama yetkisinin sadece duruşma düzenini bozan kişilerin salondan çıkarılması ile sınırlı olduğu belirtilirken, yargılamaların basın aracılığıyla kamuoyuna aktarılmasının duruşmanın aleniyeti ilkesi açısından büyük önem taşıdığı vurgulandı.

Cezaevi Kampüsünde Yargılama ve Kamuoyu Algısı

Yargılamanın cezaevi kampüsü içinde yapılması kamuoyu algısı açısından tartışmalar doğurdu; henüz kesinleşmiş mahkumiyet bulunmayan sanıkların suçluymuş gibi algılanmasına sebep olabileceği kaydedildi. Bunun yanında soruşturmayı yürüten kamu görevlilerinin dava sürecinde kamuoyu önünde yaptıkları açıklamalar ile bazı medya organlarının savunma görüşlerine yeterince yer vermemesi masumiyet karinesi açısından eleştirildi.

Avukatların Hakları ve Mesleki Faaliyetlerin Korunması

Savunma avukatlarının mesleki faaliyetleri ve kamuoyunu bilgilendirme yönelik açıklamalarından ötürü suçlamalara maruz kalmaları da raporda yer aldı. Bu durum, avukatların lekelenmeme hakkı ve mesleki faaliyetlerini özgürce yürütme güvencesinin korunması gerekliliğini bir kez daha ortaya koydu.