İdarenin Mahkeme Kararlarını Uygulamaması İnsan Haklarını İhlal Ediyor: Kamu Denetçiliği 2025 Raporu Detayları

Kamu Denetçiliği Kurumu 2025 Yılı Faaliyetlerini Açıkladı

Kamu Denetçisi Ertunç Erkan Balta, TBMM Dilekçe Komisyonu'nda yaptığı sunumda, milli savunma ve güvenlik alanında kurumlarına 2025 yılında toplam 3 bin 535 başvuru yapıldığını belirtti. Başvuruların büyük kısmının mahkeme kararlarının idare tarafından uygulanmaması, nakil talepleri, barınma ve beslenme koşulları ile sağlık hizmetlerine erişim gibi temel haklara ilişkin konularda yoğunlaştığını ifade etti.

Mahkeme Kararlarının Uygulanmaması Hizmet Kusuru Olarak Değerlendiriliyor

Ertunç Erkan Balta, mahkeme kararlarının özellikle tazminat ve vekalet ücretlerinin ödenmemesinin, ödenek yetersizliği gibi gerekçelerle Kuruma sıkça şikayet edildiğini belirtti. Anayasa'nın 138. maddesine göre yasama, yürütme ve idare organlarının mahkeme kararlarına uymak zorunda olduklarını, bu kararların geciktirilmesinin ise adil yargılanma ve mahkemeye erişim haklarını zedelediğini vurguladı. Bu durumun aynı zamanda hizmet kusuru teşkil ettiğinin altını çizdi.

Çocuk Hakları ve Kadınların Korunması Önplanda

Kamu Denetçisi Fatma Benli Yalçın, 2025 yılında kadın, çocuk, engelli hakları ve sosyal hizmetler alanında 130 insan hakları faaliyeti gerçekleştirdiklerini belirtti. Çocuklarda suç işleme oranlarının ciddi şekilde arttığını ifade eden Yalçın, kurumun çocuklardan başvuru alan ilk ve tek kamu kurumu olduğunu söyledi. Ayrıca, çocuklara yönelik dijital şiddet ve suç öykünmesi içeren dizilere karşı özel çalışmalar yapıldığını kaydetti.

Emekli Maaşlarındaki Farklar İçin Özel Rapor Hazırlandı

Kamu Denetçisi Abdullah Cengiz Makas, sosyal güvenlik reformlarının ardından emekli maaşlarındaki farklılıkların 2024 yılında enflasyonun hızlı artışı nedeniyle %30’a kadar çıktığını belirtti. Bu durumu sorun olarak tespit ettiklerini ve kamuoyuyla paylaştıkları özel raporla çözüm önerileri sunduklarını ifade etti. Makas, çalışma hayatında bu sorunun derin etkiler yarattığını ve SGK üzerindeki iş yükünü artırdığını dile getirdi.

Eğitim ve Çevre Alanlarında Binlerce Dosyada Çözüm Sağlandı

Kamu Denetçisi Özcan Yıldız, 2025 yılında eğitim, gençlik, spor, enerji, çevre ve tarım gibi pek çok alanda toplam bin 86 dostane çözüm kararı verdiklerini açıkladı. Dostane çözüm kararlarının kurum kararlarının %39,31’ini oluşturduğunu, gönderme kararlarıyla çözüm sağlanan dosyaların da önemli oranda bulunduğunu belirtti. İdarelerle iletişim birimlerinin oluşturulması ve üst yöneticilerle görüşmeler yapılarak bu sürecin kolaylaştırıldığına dikkat çekti.

Toplumsal Konularda Tavsiye Kararları Önemli Etki Yaratıyor

Özcan Yıldız ayrıca depremzedelerin hakları, özel okul ücret artışları, plastik poşet kullanımına ilişkin düzenlemeler ve yemek sipariş platformlarındaki yüksek komisyon oranları gibi konularda tavsiye kararları aldıklarını ve bu kararların binlerce vatandaşın hayatını olumlu etkilediğini vurguladı. Bu kararların bazı mevzuat değişikliklerine ve yeni düzenlemelere zemin hazırladığını ifade etti.

Kamu Personeline Yönelik Şikayet Başvurularında Artış

Kamu Denetçisi Şerife Yılmaz, 2025 yılında kamu personeline ilişkin yapılan 21 bin 34 şikayet başvurusunun önemli bir kısmının kamu personel rejimine dair olduğunu bildirdi. Kurumun verdiği kararlardan; ret kararları, dostane çözüm kararları ve gönderme kararları gibi çeşitli işlemlerin bulunduğunu açıkladı. Yılmaz, özellikle iş bırakma eylemlerine ilişkin ücret kesintileriyle ilgili yoğun şikayetlerin ret kararıyla sonuçlandığını belirtti.