IEA Üyesi Ülkeler Tarihin En Yüksek Miktarında 400 Milyon Varil Petrolü Piyasaya Sürüyor

IEA Üyeleri 400 Milyon Varil Stratejik Petrol Rezervini Piyasaya Sürmeye Hazırlanıyor

Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) Başkanı Fatih Birol, kuruluşun tarihinde benzeri görülmemiş büyüklükte bir ortak müdahale kararı aldıklarını açıkladı. IEA üyesi ülkeler, küresel petrol piyasalarında yaşanan arz sıkıntılarını hafifletmek için toplam 400 milyon varil stratejik petrol rezervini piyasaya sunma konusunda mutabakata vardı.

Orta Doğu’daki Gerilimler Enerji Piyasalarını Derinden Etkiliyor

Fatih Birol, Paris'teki IEA merkezinden yaptığı açıklamada, özellikle Hürmüz Boğazı üzerindeki jeopolitik gerilimin petrol ve gaz piyasalarında büyük kırılmalara yol açtığını dile getirdi. Hürmüz Boğazı yılda yaklaşık 15 milyon varil ham petrol ve 5 milyon varil petrol ürününün geçiş noktası olarak, küresel deniz yoluyla petrol ticaretinin dörtte birini oluşturuyor. Ancak, bölgedeki çatışmalar sebebiyle buradaki geçişler neredeyse tamamen durmuş durumda.

Petrol Üreticileri Üretimi Kısıyor, Alternatif Güzergahlar Yetersiz

Bölgedeki depolama kapasitelerinin dolmuş olması ve alternatif lojistik hatlarının bulunmaması sebebiyle Orta Doğu petrol üreticileri üretim miktarını azaltmak zorunda kaldı. Aynı zamanda, Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri gibi önemli sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) tedarikçileri de alternatif LNG kaynakları konusunda sınırlı imkan sunuyor. Bu durum enerji piyasalarında tedarik zorluklarını artırarak küresel enerji arzını yüzde 20 oranında düşürdü.

Küresel Piyasalarda Emsali Görülmemiş Müdahale Kararı

IEA Başkanı, piyasalardaki sıkıntıların kapsamını eşi benzeri görülmemiş olarak nitelendirirken, üyelerin acil durum petrol stoklarını böyle büyük çapta serbest bırakmasıyla önemli bir müdahaleye imza atıldığını vurguladı. Boğazda yaşanan tedarik kesintilerinin yerini, 400 milyon varil petrol piyasaya sürülerek telafi edilmesi amaçlanıyor. Ancak, Birol, piyasaların normalleşmesi için Hürmüz Boğazı'ndan geçişlerin tekrar başlamasının kritik olduğunu sözlerine ekledi.

IEA'nın Acil Durum Petrol Stokları ve Geçmiş Müdahaleleri

IEA’nın 32 üye ülkesi toplamda 1,2 milyar varili aşan acil durum petrol stoklarına sahipken, bunun yanı sıra hükümet gözetiminde 600 milyon varil endüstriyel stok da mevcut. Karar kapsamında, üye ülkeler ulusal durumlarına göre petrol rezervlerini aşamalı şekilde piyasaya sunacak. Ayrıca bu karar, 1974 kuruluşlu IEA’nın tarihindeki altıncı büyük ölçekli acil müdahaleyi temsil ediyor. Önceki uygulamalar 1991, 2005, 2011 ve özellikle 2022 yılındaki Rusya-Ukrayna çatışmaları döneminde hayata geçirilmişti.

Jeopolitik Gerginlik ve Piyasalardaki Dalgalanma

ABD ile İsrail'in İran'a yönelik saldırıları ve İran'ın misilleme olarak Hürmüz Boğazı'ndan ticari gemilere yönelik saldırıları neticesinde günlük 20 milyon varili bulan petrol sevkiyatı ciddi şekilde aksadı. Bu arz kesintileri petrol fiyatlarında sert dalgalanmalara yol açıyor ve küresel enerji piyasalarında endişeleri artırıyor.