İlkokul Çocuklarının Söz Varlığı Dijital Platformu: 10 Milyon Kelimelik Kapsamlı Veri Tabanı Erişime Açıldı

İlkokul Çocuklarının Söz Varlığı Projesi Kapsamında Dijital Platform Tanıtıldı

Enstitü Sosyal tarafından yürütülen "İlkokul Çocuklarının Söz Varlığı Projesi" çatısı altında geliştirilen Söz Varlığı Dijital Platformu, düzenlenen tanıtım programı ile kamuoyuna sunuldu. 6-10 yaş aralığındaki çocukların dil kullanımını çok yönlü veri kaynaklarından analiz eden platform, eğitim alanında önemli bir kaynak olarak hazırlanıyor.

Projenin Kaynakları ve Elde Edilen Veri Havuzu

Enstitü Sosyal Eğitim Araştırmacısı Dr. Özlem Turan’ın verdiği bilgiye göre, projenin veri kaynağı beş ana başlık altında toplanıyor: çocuk edebiyatı ürünleri, Milli Eğitim Bakanlığı 1-4. sınıf ders kitapları, sahadan toplanan görüşme formları, TÜBİTAK Bilim Çocuk Dergisi sayıları ve dijital içerikler. Gerçekleştirilen kapsamlı tarama sonrasında 10 milyonluk geniş bir sözcük havuzu oluşturuldu. Bu havuz içinde yaklaşık 15 bin farklı tekil sözcük ve deyim tespit edilerek her biri sıklıklarına göre analiz edildi ve kavram alanlarına göre sınıflandırıldı. Platform, herkese açık kullanım için geliştirilmekte olup ilerleyen dönemlerde indirme seçeneği de sunulacak.

Zengin Söz Varlığının Önemi ve Empati Üzerindeki Etkisi

İstanbul Üniversitesi Dilbilimi Bölümü’nden Doç. Dr. Mehmet Gürlek, söz varlığının zenginliğinin yalnızca çok sayıda kelime bilmek olmadığını, bunun çocukların duygu durumlarını ifade edebilme ve anlamlandırma yetisine olan katkısı açısından önemli olduğunu vurguladı. Zengin söz varlığına sahip çocukların empati becerilerini geliştirebildiği belirtilirken, sahadan elde edilen verilerle Türkçe dilinin ve çocukların kelime kullanımı ile ilgili güncellemelerin düzenli aralıklarla yapılacağı açıklandı.

Yapay Zeka Destekli Sınıflandırma ve Kitap Analizleri

Boğaziçi Üniversitesi Dilbilimi Bölümü’nden Dr. Ümit Atlamaz, proje kapsamında kitapların tek tek incelenmesinde zahmetli ve zaman alıcı işlemler yerine yapay zeka modellerinin kullanıldığına dikkat çekti. Arapça ve Çince gibi farklı dil kökenlerinden gelen sözcükler ile bozuk karakterlerin platformdan temizlenerek, kelimelerin isim, fiil ve sıfat gibi sözcük türlerine göre ayrıldığı belirtildi. Analizlerde çocukların hangi kavramlara ilişkin kelime dağarcığına daha fazla sahip olduğu da araştırıldı ve bu çalışma çocukların sözcük bilgisini anlamada önemli bir kaynak oluşturdu.

Ders Kitapları ve Çocuk Kitaplarındaki Kelime Çeşitliliği

Yapılan analizlerde ders kitaplarında yüzde 52 oranında sözcük çeşitliliği bulunması gözlemlenirken, çocukların sözcük dağarcığını daha fazla geliştirecek ek yolların gerekliliği vurgulandı. Yayıncıların sunduğu kitapların kelime çeşitliliğinin yüksek olması, çocuklarda kitap okumanın önemini bir kez daha ortaya koydu. Ancak atık ve geri dönüşüm gibi önemli kavramların ders kitaplarında yer almaması, bu alanda eksiklikler olduğunu gösterdi. Sevgi ile ilgili kelimelerin 22 bin defa, şiddet ve silah gibi sözcüklerin ise 20 bin defa geçmesi üzüntü verici bir bulgu olarak değerlendirildi.

Türkiye’de Çocuk Diline İlişkin İlk Kapsamlı Veri Tabanı

Türkiye’de çocukların dil kullanımına dair yapılan ilk kapsamlı veri tabanı olma özelliğine sahip bu platform, akademisyenler, eğitimciler ve ilgili tüm uzmanların erişimine açılacak. Söz varlığı dijital platformu, çocukların dil gelişimini desteklemek ve eğitim materyallerinin kalitesini artırmak amacıyla önemli fırsatlar sunuyor.