IMF: Küresel Kamu Borcu 2029'da GSYH'nin Yüzde 100'üne Ulaşacak, Orta Doğu Savaşı Mali Riskleri Artırıyor

IMF’den Küresel Kamu Borcu İçin Kritik Uyarı: 2029’da Yüzde 100'e Yükselecek

Uluslararası Para Fonu’nun (IMF) Nisan ayında yayımladığı Mali İzleme Raporu’na göre, küresel kamu borcunun Gayrisafi Yurt İçi Hasıla’ya (GSYH) oranı 2029 yılına kadar yüzde 100 seviyesine ulaşması bekleniyor. Bu oran, İkinci Dünya Savaşı sonrasında benzer şekilde yüksek seviyelere ulaşmıştı. Raporda; 2025 yılına kadar borç dinamiklerinde kayda değer bir iyileşme sağlanamadığı, Orta Doğu’da yaşanan çatışmanın ise küresel mali durumu daha da zorlaştırdığı vurgulanıyor.

Orta Doğu Çatışmasının Küresel Kamu Maliyesine Etkileri

Orta Doğu’daki savaş, enerji arzında aksamalar yaratarak ve finansal koşulları sıkılaştırarak hükümetlerin fiyat artışlarını dengeleme ile mali disiplin arasında kalmasına neden oluyor. IMF raporu, bu çatışmanın mali etkilerinin dünya genelinde asimetrik bir yapıda olduğunu belirtiyor. Enerji ve emtia fiyatlarındaki artışlar, yükselen piyasa ve gelişmekte olan ekonomiler için ek makroekonomik baskılar oluşturuyor. Süregelen çatışmanın uzaması durumunda, küresel borç riskinin dört puan artabileceği ifade ediliyor.

Küresel Mali Görünüm ve Borç Düzeyine İlişkin Öngörüler

Raporda, küresel brüt kamu borcunun 2025 yilında GSYH’nin %93,9’una ulaşmasının beklendiği ve bunu takiben 2026’da %95,3, 2027’de %97,2, 2028’de ise %98,8 oranlarına çıkacağı belirtiliyor. Mevcut ekonomik koşullar ve yüksek faiz oranlarıyla birlikte, mali görünümün daha da kötüleşme riski üzerinde duruluyor. Ayrıca, birçok ülkede kamu borç seviyeleri Kovid-19 krizi sırasında görülen zirve değerlerin üzerinde seyretmeye devam ediyor.

Faiz Ödemelerinin Küresel Ekonomi Üzerindeki Baskısı

Küresel GSYH’ya oranla faiz ödemeleri, rapora göre, dört yıl içerisinde yaklaşık %2’den %3’e keskin bir artış gösterdi. Bu durum, ülkelerin mali alanlarının daralmasına ve borç sürdürülebilirliğinin zorlaşmasına yol açıyor. ABD’de genel kamu açığının GSYH’nin %7-8’i arasında olduğu ve borç konsolidasyon planının olmaması, brüt borcun 2031’de yüzde 142,1’e ulaşacağına işaret ediyor.

Türkiye’nin Kamu Borcu Öngörüleri

IMF raporunda Türkiye’ye ilişkin analizde, genel kamu borcunun GSYH’ye oranının 2026’da %25,5, 2027’de %26,9 ve izleyen yıllarda hafif artışlarla 2031’de %27,5 seviyesinde seyredeceği öngörülüyor. Türkiye’nin borç dinamiklerinin diğer ülkelere kıyasla görece daha kontrollü bir seyir izlediği belirtiliyor.

Jeopolitik Riskler ve Yapay Zeka Varlık Değerlemeleri

IMF raporu, jeopolitik gerilimler ve yükselen küresel faiz oranlarının yanı sıra, yapay zeka ile bağlantılı varlık değerlemelerinde yaşanabilecek olası düzeltmelerin de küresel borç riskini artırabileceğine dikkat çekiyor. Söz konusu varlık değerlemelerindeki olası gerilemelerin risk altındaki küresel borcu 2,4 puan daha yükseltebileceği ifade ediliyor.