Irak-Kuveyt Deniz Sınırı Krizi: Ürdün, Filistin ve Mısır’dan Irak’a Destek ve Tepkiler

Irak’ın BM’ye Deniz Yetki Alanları Haritası Teslimi ve Bölgesel Tepkiler

Irak, Ürdün, Filistin ve Mısır dışişleri bakanlıkları tarafından, deniz yetki alanlarına ilişkin haritayı Birleşmiş Milletler’e (BM) teslim etme sürecinde yaşanan tartışmalara yönelik açıklamalarda bulunuldu. Irak, söz konusu adımı egemenlik hakları temelinde ve uluslararası hukuk normlarına uygun olarak attığını belirterek dış ülkelerin tepkilerine karşı tutumunu savundu.

Irak’ın Diplomatik Görüşmeleri ve Tepkileri

Irak Dışişleri Bakanlığı İkili İlişkilerden Sorumlu Müsteşarı Büyükelçi Muhammed Hüseyin Bahr el-Ulum, Ürdün, Filistin ve Mısır’ın Bağdat büyükelçileri ile görüşmeler gerçekleştirdi. Yapılan görüşmelerde, bu ülkelerin açıklamalarının Irak’ın resmi görüşünü göz ardı ettiği ve bunun hem devlet hem de halk bazında rahatsızlık yarattığı ifade edildi.

Ürdün ile İkili Görüşme ve Talepler

Bahr el-Ulum, Ürdün’ün Bağdat Büyükelçisi Mahir Salim et-Taravine ile yaptığı görüşmede, Irak’ın BM’ye sunduğu deniz haritasının devredilemez bir egemenlik hakkı olduğunu belirtti. Ürdün’ün açıklamasında Irak’ın uluslararası hukuk çerçevesinde attığı adımların yeterince yer almadığını vurgulayan el-Ulum, bu durumun resmi ilişkiler ve halk arasında memnuniyetsizlik oluşturduğunu kaydetti. Ayrıca, iki ülke arasındaki tarihi bağların önemine dikkat çekerek, ilişkilerin sağlıklı yürütülmesi için doğruluk ve nesnelliğin esas alınmasını istedi.

Ürdün Büyükelçisi Taravine, Irak görüşlerinin hükümete iletileceğini bildirerek, iki ülke arasında adil ve kalıcı bir çözüm için siyasi, diplomatik ve müzakere yollarını desteklediklerini ifade etti.

Filistin’in Açıklamaları ve Irak’a Destek

Bahr el-Ulum’un Filistin Büyükelçisi Semer Abdurrahman ile görüşmesinde, Irak’ın harita gönderme süreci detaylı şekilde paylaşıldı. Abdurrahman, Filistin’in Arap iş birliğine verdiği önemi vurgulayarak, ülkeler arası sorunların diyalog ve diplomasi yoluyla çözülmesi gerektiğini söyledi. Filistin yönetimi, Irak’ın egemenliğine saygı duyduğunu ve iki ülke arasındaki koordinasyonun geliştirilmesine önem verdiğini ifade etti.

Filistin Dışişleri Bakanlığı ise önceki açıklamasında, BM Deniz Hukuku Sözleşmesi’ne uyulması gerektiğine dikkat çekmiş, Kuveyt’in uluslararası hukuktan kaynaklanan egemenlik haklarının desteklenmesini yinelemişti.

Mısır’ın Tutumu ve Görüşmeler

Mısır’ın Bağdat Büyükelçisi Ahmed Semir Hilmi, ülkesinin güvenlik ve istikrar hassasiyetini yansıtan tutumunu aktardı ve Irak’ın tavrını Mısır yönetimine ileteceğini belirtti. Mısır Dışişleri Bakanlığı ise Kuveyt ile Irak arasındaki deniz sınırı sorununda diyaloğun önceliklendirilmesini ve Kuveyt’in egemenlik hakkı ile toprak bütünlüğüne saygı gösterilmesini talep eden bir açıklama yapmıştı.

Kuveyt ve Irak Arasındaki Deniz Sınırı Gerginliği

Irak’ın BM’ye sunduğu deniz sınırı haritası, Kuveyt ile Bağdat arasındaki gerilimi artırdı. Kuveyt Dışişleri Bakanlığı, Irak’ın sınır haritasının Kuveyt’in egemenliği altındaki deniz alanlarında ihlaller içerdiğini belirtirken, “Feşt el-Kayd” ve “Feşt el-Ayc” gibi bölgelerin Kuveyt egemenliğinde olduğunu vurguladı. Irak ise haritanın 2025 tarihli hükümet kararı ve 1982 BM Deniz Hukuku Sözleşmesi’ne dayanarak hazırlandığını duyurdu.

Geçmişten Günümüze Irak-Kuveyt İlişkileri

Irak ve Kuveyt arasındaki kara sınırı Sovyetler Birliği destekli BM Güvenlik Konseyi kararlarıyla 1993’te çizilmesine rağmen, deniz sınırı konusu iki taraf arasındaki anlaşmazlık olarak kalmıştır. Saddam Hüseyin’in 1990’daki Kuveyt işgali sonrası tamamen kopan ilişkiler, 2003 ABD işgali ve Saddam Hüseyin’in devrilmesi ile yeniden diplomatik kanallar açılmıştır. Ancak deniz sınırı konusu hala iki ülke arasında önemli bir gerginlik unsuru olmaya devam etmektedir.

Uluslararası ve Bölgesel Aktörlerin Tavrı

Irak’ın BM’ye sunduğu deniz yetki alanları haritası, Suudi Arabistan, Katar, Birleşik Arap Emirlikleri, Bahreyn, Umman ile Körfez İşbirliği Konseyi ülkeleri tarafından eleştirilmiş ve Kuveyt’e destek açıklamaları yapılmıştır. Bölge ülkeleri, uluslararası hukuka uygun şekilde çözüm bulunması ve iyi komşuluk ilişkilerinin geliştirilmesi yönünde çağrılarda bulunmaktadır.