İran-ABD-İsrail Krizinde Ateşkes ve Müzakereler: Uzmanlar Savaşın Uzamasının ABD’yi Zora Sokacağını Söylüyor

İran, ABD ve İsrail Arasında Ateşkesin Geleceği Değerlendiriliyor

ABD ve İsrail’in İran’a karşı sürdürdüğü savaşta ateşkes sürecinin önemli bir kritik dönemeçte olduğu belirtilirken, İran ve Lübnanlı uzmanlar müzakere ve barış çabalarının kalıcılığı hakkında değerlendirmelerde bulundu. 8 Nisan’da başlayan 15 günlük ateşkesin bitişi yaklaşırken, taraflar arasında Pakistan’ın bir şehrinde yapılması beklenen müzakereler gerilimli bir ortamda devam ediyor.

Müzakerelerde İtibar Çıkmazı ve ABD’nin Zor Durumu

İranlı uluslararası ilişkiler uzmanı Rıza Talebi, Washington’un müzakereleri İran’ın tam boy teslimi olarak gördüğünü ve en ideal senaryonun 2015 Nükleer Anlaşması benzeri bir format olduğunu belirtti. Talebi, ABD Başkanı Donald Trump’ın çatışmanın genişlemesinin getireceği risklerden dolayı tehlikeli bir konumda olduğunu vurguladı. Her iki tarafın da temel şartlarından taviz vermemesi nedeniyle barış ve zaferin itibar meselesi haline geldiğine dikkat çekti.

Talebi, ekonomik ablukanın İran’daki sosyal ve ekonomik sıkıntıları daha da derinleştirdiğini, ancak ABD’nin müzakerelerde bazı taleplerinden geri adım atmaya hazır olup olmadığının kilit bir soru olduğunu ifade etti. Ayrıca, uranyum zenginleştirme ve balistik füze menzili gibi sorunların yanı sıra Hürmüz Boğazı konusu da müzakereleri karmaşıklaştıran unsurlar arasında yer alıyor.

İsrail’in Savaş Tehdidi ve Bölgesel Gerilimler

Talebi, İsrail’in ateşkese karşı içten içe isteksiz olduğunu ancak mevcut dengeyi savaş potansiyelini koruyarak sürdürdüğünü söyledi. İsrail’in, Lübnan’daki ateşkesin kırılganlığını koruyup Amerikan donanmasını Hürmüz Boğazı’na yaklaştırarak İran’dan gelebilecek misilleme saldırılarını savaşı uzatmak için bahane yapmaya çalıştığını ifade etti. Uzman, ABD’nin tersine İsrail’in İran’ı Lübnan tarzı bir saha devleti haline getirmeye odaklandığını ve bunun tehlikeli sonuçlar doğurabileceğini belirtti.

İran iç siyasetine dair değerlendirmede de bulunan Talebi, İran’ın politikalarının Devrim Muhafızları’nın kontrolünde olduğunu ve mevcut süreçte askerileşmenin ön plana çıktığını söyledi.

Lübnanlı Uzmanlardan Zamanın İran Lehine İşlediği Yorumu

Lübnanlı analist Danya Kulaylat Hatib, müzakerelerde zamanın İran’ın lehine işlediğini ve ABD’nin ateşkes konusunda daha istekli hale geldiğini ifade etti. ABD iç siyasetindeki dinamiklerin savaşın seyrini etkilediğine dikkat çekti. Hatib, savaşın İran toplumunu birleştirirken ABD içinde bölünmelere yol açtığını ve Kasım’daki seçimlere kadar devam eden çatışmanın ABD yönetimi için olumsuz sonuçlar doğuracağını öngördü.

Körfez Güvenliği için Yeni Strateji Önerisi

Hatib, bölgedeki barış için İran ile Körfez Arap ülkeleri arasında bir anlaşmanın şart olduğunu belirtti. ABD’nin bölgede askeri varlığının artık stratejik bir yük haline geldiğine dikkat çekerek, bu durumun aşılması için ABD kuvvetlerinin yerini Müslüman ülkelerden gelen dost kuvvetlerin kademeli olarak alması gerektiğini önerdi. Bu kuvvetlerin hem İran hem de Arap Körfez devletleri için güvenlik unsuru olarak hizmet etmesinin önemine vurgu yaptı.