İran, Nükleer Görüşmeler Öncesi Uranyum Zenginleştirme Seviyesini Yüzde 3,6'ya Düşürmeyi Teklif Edecek

İran, Nükleer Görüşmeler Öncesinde Uranyum Zenginleştirme Seviyesini Düşürmeye Hazır

İran’ın ABD ile İsviçre'nin Cenevre kentinde gerçekleştireceği nükleer görüşmeler öncesinde, ülkenin uranyum zenginleştirme seviyesini mevcut yüzde 60'tan yüzde 3,6'ya çekmeye hazır olduğu ileri sürüldü. İsrail devlet televizyonu KAN tarafından, müzakereler hakkında bilgi sahibi olan bir Arap diplomata dayandırılan haberde İran'ın bu önemli teklifi yapmayı planladığı belirtildi.

İran'ın Teklifi ve ABD'nin Talepleri

Arap diplomatlar tarafından verilen bilgilere göre, İran'ın teklifi, 2015 yılında imzalanan nükleer anlaşmada belirlenen seviyeye yakın bir oranda uranyum zenginleştirme sınırının düşürülmesini içeriyor. Tahran, bu şekilde yüzde 60'tan yüzde 3,5-3,6 seviyesine inerek, nükleer programını sınırlamayı teklif edecek.

Öte yandan, ABD'nin önceki görüşmelerde "sıfır zenginleştirme" talebinde ısrarcı olmadığı ve İran'ın zenginleştirmeyi yedi yıl süreyle askıya almayı gündeme getireceği ifade edildi. ABD ise bu sürenin en az 10 yıl olmasını talep etmekte olup, bu konunun müzakerelerde detaylı şekilde ele alınacağı belirtiliyor.

Zenginleştirilmiş Uranyumun Durumu ve Yaptırımlar

İran, zenginleştirme oranını düşürmeye sıcak bakarken, elindeki yüksek düzeyde zenginleştirilmiş uranyumu ülke dışına çıkarma teklifini reddediyor. ABD ise mevcut stokların yurtdışına taşınmasında ısrarcı durumda.

Müzakerelerin Gelişimi ve Bölgesel Etkiler

İran ile ABD arasında yaşanan nükleer müzakere süreci, Haziran 2025'te yaşanan saldırılar sonrası kesintiye uğramış, ancak başta Türkiye ve Umman’ın arabuluculuğunda yeniden canlandırılmıştı. Bölgedeki diplomatik çabalar neticesinde taraflar, 6 Şubat'ta Umman'da dolaylı görüşmeler gerçekleştirmiş ve bu temasları sürdürme kararı almıştı.

Daha sonra, 17 ve 26 Şubat tarihlerinde İsviçre'nin Cenevre kentinde yapılan görüşmelerde ilerleme kaydedildiği açıklanmıştı. Bu müzakerelerde temel tartışma konuları arasında uranyum zenginleştirme oranı, yaklaşık 440 kilogramı bulan yüksek seviyede zenginleştirilmiş uranyum stoklarının durumu, yaptırımların kaldırılması takvimi ve doğrulama mekanizmaları yer almaktadır.

Tarafların Talepleri ve Anlaşma Şartları

İran, nükleer programını atom bombası üretimine olanak vermeyecek şekilde sürdürebilmek adına yaptırımların kaldırılmasını talep ediyor. ABD ise Tahran'ın uranyum zenginleştirme işlemlerini tamamen sonlandırmasını ve mevcut yüksek seviyedeki uranyum stokunun ülke dışına çıkarılmasını şart koşuyor. Müzakerelerin bu kritik konularda sağlayacağı anlaşma, bölgesel ve küresel güvenlik açısından büyük önem taşıyor.