İran'da İdamlar Artıyor: Mehrab Abdullahzade’nin Son Çığlığı ve İnsan Hakları Krizi

İran’da İdam Ceza Artışı ve İnsan Hakları Endişeleri

İran’ın Urumiye Merkez Cezaevi'nden ceza alan Mehrab Abdullahzade’nin ses kaydı, ülkedeki idam krizinin vahametini gözler önüne seriyor. Kendisini tamamen masum olarak tanımlayan Abdullahzade, gözaltına alındığı günden itibaren işkence ve tehditlerle sahte itiraflara zorlandığını belirtiyor. Adli süreçlerin şeffaf olmaması ve hak ihlallerinin yaygınlığı, insan hakları savunucuları için büyük bir tehlike oluşturuyor.

Siyasi Mahkumlara Yönelik İdamlar ve Baskı Politikaları

Mahsa Amini’nin ölümü sonrası gerçekleşen protestolarda tutuklanan Abdullahzade, Besiç milislerine yönelik bir suikast suçlamasıyla karşı karşıya kalmıştı. 42 ay süren korku dolu bekleyişin ardından idam cezasına çarptırıldı ve bu ay içinde infaz edildi. İran'daki idamların politik muhalefeti susturmak ve toplumda korku yaratmak için kullanıldığı uluslararası örgütler tarafından defalarca vurgulanıyor.

Uluslararası Tepkiler ve İfade Özgürlüğüne Yönelik Baskılar

Birleşmiş Milletler, ABD ve İsrail gibi aktörlerin İran’a yönelik saldırılarının ardından siyasi mahkumların idam sayısında ciddi artış kaydedildiğini bildiriyor. 2025 yılında en az 45 siyasi nedenlerle infaz gerçekleştirildiği tahmin edilirken, BM İnsan Hakları Ofisi, idam cezasının siyasi muhalefeti bastırmada sistematik şekilde kullanıldığı uyarısında bulunuyor. Bazı mahkumlar casusluk suçlamaları altında yargılanmakta, diğerleri ise muhalif gruplarla bağlantılı olmakla suçlanıyor.

İdam ve İşkence İddiaları: İnsan Hakları Aktivistlerinin Görüşleri

Uluslararası Af Örgütü, İran'da idamların şafak vakti, gizli ve yaygın bir şekilde gerçekleştirildiğini bildiriyor. İdam cezası, siyasi baskı ve muhalefeti susturma aracı olarak kullanılırken, toplum arasına korku yayılması amaçlanıyor. İnsan hakları aktivistleri, azınlık gruplarının bu ceza karşısında orantısız biçimde hedef alındığını ve adil yargılanma koşullarının sağlanmadığını ifade ediyor.

Mehrab Abdullahzade ve Diğer Mahkumların Hikayeleri

Mehrab Abdullahzade, cezaevinden gönderdiği sesli mesajda her gün idam korkusuyla yaşadığını, geceleri ise kısmi uykuya zorlandığını ifade etti. Kürt dükkan sahibi olan Abdullahzade, ailesine ya da avukatlarına herhangi bir ön bilgi verilmeden idam edildi. Benzer şekilde, 29 yaşındaki havacılık ve uzay mühendisliği öğrencisi Erfan Shakourzadeh, ABD ve İsrail ile casusluk suçlamalarıyla idam edilmiştir. Norveç merkezli Hengaw İnsan Hakları Örgütü, bu tür davalarda işkence ve izole koşullar altında sahte itiraflara zorlamaların yaşandığını bildirdi.

Sonuç ve İnsan Hakları Perspektifi

İran’da idam cezalarının artışı ve bu cezaların uygulanış biçimi, uluslararası insan hakları standartlarıyla açıkça çelişmektedir. Kamuoyuna duyurulsa da birçok infaz gizli şekilde gerçekleştirilmekte, bu durum ise insan hakları ihlallerini daha da derinleştirmektedir. Rejimin, siyasi ve sosyal kriz ortamında sert yaptırımlarla kontrolü sağlamaya çalıştığı ve bu kapsamda idam cezasını bir güç aracı olarak kullandığı uzmanlarca belirtilmektedir.

Not: Sunulan bilgiler, insan hakları, yasal süreçler ve siyasi baskılar konusunda ciddi endişeler taşıyan örgütlerin raporlarına dayanmaktadır.