İran'ın Yeni Dini Lideri Mücteba Hamaney: Yeşil Hareket'ten Güvenlik Ağlarına Uzanan Sırlarla Dolu Bir Profili

Mücteba Hamaney, İran'ın Yeni Dini Lideri Olarak Resmen İlan Edildi

İran'ın dini lideri Ali Hamaney’in başarılı hava saldırıları sonucu hayatını kaybetmesinin ardından, ülke resmi makamları tarafından oğlu Mücteba Hamaney yeni dini lider olarak açıklandı. Uzun süre kamuoyundan haber alınamayan Mücteba, 3 Mart'ta resmi medya tarafından hayatta olduğu ve ülkenin kritik meselelerine ilişkin istişareler yaptığı bilgisiyle doğrulandı. Daha sonra 8 Mart akşamı, dini liderin seçilmesinden sorumlu olan 88 din adamından oluşan Uzmanlar Meclisi Mücteba Hamaney’i yeni lider olarak duyurdu.

Mücteba Hamaney ve Yeşil Hareket’in Arasındaki Bağlantılar

2009 yılında İran’da gerçekleşen tartışmalı cumhurbaşkanlığı seçimlerinin ardından başlayan ve “Yeşil Hareket” olarak bilinen geniş çaplı protestolar sırasında Mücteba Hamaney’in adı çeşitli iddialarla gündeme geldi. Bazı muhalifler ve uluslararası gözlemciler onun, güvenlik güçlerinin protestoları bastırmasında aktif rol aldığını ileri sürdü. Bu iddialar hiçbir zaman İran yönetimi tarafından resmi olarak onaylanmamış olsa da, Mücteba’nın güvenlik yapıları üzerindeki etkinliği uzun süre tartışıldı.

Yeşil Hareket Nedir ve Kimler Öncülük Etti?

2009’daki seçimlerin haksız olduğuna inanan milyonlarca İranlı, başta Tahran olmak üzere birçok şehirde sokağa çıkarak büyük çaplı protestolar düzenledi. Bu hareket, İran tarihinin en önemli siyasi olaylarından biri olarak kabul edilir. Organize edilmesi ise reformist siyasetçiler Mir-Hossein Musavi ve Mehdi Karubi gibi liderler ile sivil toplum grupları ve genç aktivistlerin ortak çabalarıyla gerçekleşti. Bir merkezi organizatörden ziyade kolektif bir yapı söz konusuydu.

Mücteba Hamaney: Kamuoyundan Uzak ve Siyasi Açıklama Yapmayan Bir Figür

56 yaşındaki Mücteba Hamaney, bugüne kadar liderliği hakkında hiçbir kamuoyu açıklaması yapmadı ve kamuoyunda nadiren görünen bir profil çiziyor. Dini liderliğin babadan oğula geçeceği yönündeki iddialar, İran’da demeçlere göre monarşik algı nedeniyle oldukça hassas bir konu olarak değerlendiriliyor. Hamaney, siyasi konuşmalardan uzak dururken, pek çok İranlının kendisinin sesi dahi duymadığı belirtiliyor.

Devrim Muhafızları ile Yakın İlişkiler ve İddialar

Mücteba Hamaney’in gençlik yıllarından itibaren İran Devrim Muhafızları ile yakın ilişkilere sahip olduğu biliniyor. 1980’lerde İran-Irak savaşında Habib Taburu’nda görev aldığı ve operasyonlarda yer aldığı aktarılıyor. Batı medyasında ise yaptırımlar döneminde uluslararası ekonomik ağlar kurduğuna dair iddialar öne sürüldü. Bu iddialar resmi makamlarca doğrulanmadı ancak Mücteba’nın derin siyasi ve ekonomik bağlantıları uzun süredir gündemde yer alıyor.