İranlı Kürtlerin Beş Örgütü Tahran Yönetimine Karşı Yeni Koalisyon Kurdu

İranlı Kürt Örgütlerinden Tahran Yönetimine Karşı Yeni Birlik Hamlesi

İranlı Kürtlerin önde gelen beş siyasi örgütü, Irak’ta sürgünde oldukları ortamda Tahran’daki rejime karşı birleşerek "İran Kürdistanı Siyasi Güçleri Koalisyonu"nu 22 Şubat Pazar günü kurduklarını duyurdu.

Koalisyonu Oluşturan Örgütler ve Amaçları

Yeni kurulan ittifakta, Kürdistan Özgür Yaşam Partisi (PJAK), İran Kürdistan Demokrat Partisi (KDP-İ), Kürdistan Özgürlük Partisi (PAK), Kürdistan Emekçiler Topluluğu (Komala) ile İran Kürdistanı Mücadele Örgütü (Sazman-ı Xebat) yer almaktadır. PJAK, Türkiye ve İran tarafından terör örgütü olarak kabul edilirken, grup PKK ile organik bağlarının olmadığını belirtmektedir.

Koalisyonun liderleri tarafından yapılan açıklamada, rejimin tüm meşruiyetini yitirmiş olmasına rağmen iktidarda kalmayı sürdürdüğü İran’daki siyasi koşullarda Kürtlerin varlıklarını net bir şekilde ortaya koymayı amaçladıkları ifade edildi. Temel hedef ise İran İslam Cumhuriyeti’ni devirmek ve Kürtlerin kendi kaderini tayin etme hakkını kazanması olarak belirtildi.

Protestolara Destek ve Koordinasyon Çağrısı

Örgüt liderleri, İran’daki hükümet karşıtı protestoları açıkça desteklediklerini beyan etmiş, Kürt partileri, muhalif gruplar ve sivil toplumla koordineli iş birliği ve saha çalışmaları için çağrıda bulunmuşlardır. Ancak bazı büyük İranlı Kürt partileri, özellikle Komala Partisi'nin ana kanadı koalisyona katılmadığını duyurmuş ve koalisyonun net bir yol haritasının bulunmadığını eleştirmiştir.

Komala lideri Abdullah Mohtadi, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada koalisyonun idari mekanizmalarının ve somut programlarının bulunmamasından dolayı eleştirilerde bulunmuştur. Bununla birlikte iş birliğine açık olduklarını ve girişime karşı olmadıklarını belirtmiştir.

İç ve Dış Tepkiler

İran medyası ve özellikle muhafazakar Vatan-e Emrooz gazetesi, koalisyonun kurulmasını ABD ve İsrail destekli bir istikrarsızlaştırma girişimi olarak nitelendirmiştir. Ayrıca, Irak Kürt Bölgesel Yönetimi (IKBY) içişleri bakanlığı bu oluşuma tepki vermiş ve bölgenin komşu ülkelere karşı bir araç olarak kullanılmasına izin vermeyeceklerini ortaya koymuştur.

Arka Plan: İran’daki Protestolar ve Kürtlerin Durumu

Aralık 2022 sonunda başlayan ve ekonomik koşullara tepki olarak ortaya çıkan protestolar İran genelinde yaygınlaşmış, hükümet müdahalesi sırasında çok sayıda kişi hayatını kaybetmiştir. Sürgündeki Kürt siyasi örgütleri, ülkedeki hükümet karşıtı eylemleri desteklemek için genel grev çağrısı yapmıştı.

İran, 2022 yılında bu sürgün örgütlere Kuzey Irak üzerinden askeri operasyonlar düzenlemiş, bunları Mahsa Amini olayının ardından baş gösteren protestoları kışkırtmak ve desteklemekle suçlamıştır. Günümüzde bu gruplar resmi olarak silahlı saldırılar düzenlememekle beraber, sürgünden İran hükümetine karşı siyasi kampanyalarını sürdürmektedir.

İran nüfusunun yaklaşık yüzde 10’unu Kürtlerin oluşturduğu tahmin edilmekte, Kürtler özellikle Batı vilayetlerinde, Irak sınırına yakın bölgelerde yoğunlaşmıştır.