İSO Başkanı Erdal Bahçıvan: İran-ABD-İsrail Savaşı Küresel Ekonomide Stagflasyon Riski ve Türkiye’nin OVP Hedeflerinde Tehlike Oluşturuyor

İSO Yönetim Kurulu Başkanı Bahçıvan'dan İran-ABD-İsrail Savaşının Ekonomik Etkilerine İlişkin Kritik Değerlendirmeler

İstanbul Sanayi Odası (İSO) Meclisi'nin Mayıs ayı toplantısında konuşan İSO Yönetim Kurulu Başkanı Erdal Bahçıvan, İran ile ABD ve İsrail arasında devam eden savaşın küresel ekonomi üzerinde stagflasyonist etkilerin belirginleşmeye başladığını ifade etti. Bahçıvan, mayıs ortası itibariyle mevcut göstergelerin ekonomik büyüme üzerinde aşağı yönlü baskıların artığını, ayrıca maliyet baskıları ve tedarik zinciri sorunlarının dünya genelindeki satın alma hareketlerini kısa vadede etkileyerek PMI verilerine geçici olumlu yansısa da genel tablonun giderek kötüleştiğini vurguladı.

Küresel Enerji Fiyatları ve Gelişmekte Olan Ülkelerde Artan Riskler

Başkan Bahçıvan, özellikle petrol fiyatlarının yüksek seviyelerde kalmasının, net enerji ithalatçısı olan gelişmekte olan ülkelerde ödemeler dengesi sorunlarını derinleştirdiğini açıkladı. Makro finansal istikrar konusunda zayıf olan ekonomilerin bu durumdan daha fazla zarar gördüğünü dile getirdi. Tüketici fiyatlarında maliyet şokları nedeniyle başlayan artışların, hem mal hem de hizmet sektöründe ikincil etkilerinin önümüzdeki dönemde hissedilmeye devam edeceğini belirtti.

Savaşın Sürmekte Olan Belirsizlikleri ve Küresel Ekonomiye Yansımaları

Savaşta 8 Nisan'da başlayan ateşkesin iyimserlik yarattığını ancak tarafların halen kapsamlı bir barış anlaşması konusunda uzak olduğunu bildiren Bahçıvan, Hürmüz Boğazı'ndan geçişlerin bu ihtilafın temel meselelerinden biri olarak devam ettiğine dikkat çekti. Küresel piyasalarda savaşın ilk şokunun atlatıldığına işaret eden Bahçıvan, ABD'nin uzun süreli ve ağır maliyetli bir savaşa girmeyi göze almayacağı ve İran'ın mevcut ambargoya dayanamayacağı beklentisiyle yakın gelecekte uzlaşma olasılığının bulunduğunu ifade etti. Ancak, tarafların alacağı kararların hem makroekonomik göstergeler hem de varlık fiyatları üzerinde kritik ve hızlı etkiler yaratabileceğini sözlerine ekledi.

Türkiye Ekonomisine Etkileri ve OVP Hedeflerinde Artan Riskler

Bahçıvan, savaşın Türkiye’ye yönelik etkileri hakkında yaptığı değerlendirmede stagflasyonist ortamın etkilerinin belirsizliğinin yüksek olduğunu dile getirdi. Türkiye’nin agresif para politikası ve yüksek enflasyon ortamında bu savaştan olumsuz etkilendiğini belirten Bahçıvan, Orta Vadeli Program (OVP) hedeflerine ulaşma konusunda aşağı yönlü risklerin arttığını kaydetti. Hizmet sektörü aktivitelerinin direnç gösterdiğini ancak savaşın özellikle sanayi sektöründe mevcut zorlukları daha da ağırlaştırdığını ifade etti.

İhracat ve İç Talep Görünümü ile Üretim Eğilimleri

Mart ayında savaş bölgesi ve Avrupa kaynaklı sert ihracat düşüşleri görüldüğünü belirten Bahçıvan, nisan ayında talepte güçlü bir toparlanma gözlemlense de bunun öne çekilen talepten kaynaklanıp kaynaklanmadığının henüz net olmadığını belirtti. İç talepte yavaşlamanın daha belirgin hale geldiğini aktaran Bahçıvan, maliyet baskılarının hızla arttığını ve bunun üretimi olumsuz etkilediğini söyledi. İstanbul Sanayi Odası'nın yayımladığı Türkiye İmalat PMI verilerinin mart ve nisanda önemli ölçüde düşerek 2024 sonundan bu yana en düşük seviyelerine gerilediğini kaydetti.

Panelde Ekonomistler Sektörün Rekabet Gücünü Masaya Yatırdı

Bahçıvan'ın açılış konuşmasının ardından düzenlenen panelde, Ekonomi Gazetesi Yönetim Kurulu Başkanı Hakan Güldağ moderatörlüğünde; İSO Danışmanı ve Quanta Danışmanlık Kurucu Ortağı Prof. Dr. İbrahim M. Turhan, Bilkent Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Hakan Kara ve Bilgi Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Erhan Aslanoğlu savaşın ve ekonomik gelişmelerin Türkiye sanayisi üzerindeki etkileri ve rekabet gücünü artırmak için gerekli öneriler hakkında görüşlerini paylaştılar.