İSO Türkiye İmalat PMI Mart Ayında 47,9’a Geriledi: Orta Doğu Krizi Üretimi ve Siparişleri Vurdu

İSO Türkiye İmalat PMI Mart Ayında Geriledi

İstanbul Sanayi Odası'nın (İSO) açıkladığı Türkiye İmalat Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) mart ayında 47,9 seviyesine düşerek son beş ayın en düşük değerini aldı. 50 eşik değerinin altında gerçekleşen bu sonuç, imalat sektöründe faaliyet koşullarında belirgin bir zayıflama olduğunu gösterdi. Şubat ayında 49,3 ile son 22 ayın en yüksek seviyesine ulaşan PMI, martta yaşanan düşüşle birlikte sektörün performansında devam eden yavaşlama eğilimini teyit etti.

Talep ve Siparişlerde Keskin Yavaşlama

Mart ayı PMI verileri, hem toplam yeni siparişlerde hem de yeni ihracat siparişlerinde derinleşen yavaşlamayı ortaya koydu. Özellikle Orta Doğu'daki savaşın yarattığı belirsizliklerin piyasa talebini olumsuz etkilediği belirtilirken, fiyat artışlarının da siparişlerdeki gerilemede etkili olduğu vurgulandı. Sektördeki talep zayıflığı ve maliyet baskıları, imalat üretiminde Kasım 2025'ten bu yana en yüksek düşüşe neden oldu.

Girdi ve Nihai Ürün Fiyatlarında Artış Yaşandı

Ankete katılan firmaların bildirdiğine göre, fiyat baskıları başta navlun, yakıt ve petrol maliyetlerinin artmasıyla yakından ilişkilendirildi. Ayrıca ham madde maliyetlerinde de önemli bir yükseliş kaydedildi. Bu koşullar, girdi maliyetlerinde 23 ayın, nihai ürün fiyatlarında ise 25 ayın en hızlı artışının gerçekleşmesine yol açtı. Savaşın tedarik zincirleri üzerindeki etkileri teslimat sürelerinde de belirgin uzamalara neden oldu ve Ağustos 2024’ten beri en yüksek artış yaşandı.

İstihdam ve Stoklar Azaldı

Yeni siparişlerdeki yavaşlama ve üretim taleplerindeki düşüş, sektörde istihdamda 6 ayın en yüksek oranında azalmaya yol açtı. Aynı zamanda satın alma faaliyetlerinde de azalma gözlenirken stok seviyeleri kritik düzeylere geriledi. Mart ayında takip edilen 10 imalat sektörünün tamamında yeni siparişlerde gerileme yaşandı; bu durum Temmuz 2023'ten bu yana bir ilk oldu.

Sektörel Değerlendirme ve Fiyat Baskıları

Kara ve deniz taşıtları sektörü yeni siparişlerde en keskin düşüşü kaydederken, kimyasal, plastik ve kauçuk sektörü nispeten daha hafif bir yavaşlama yaşadı. Üretimde ise yalnızca kimyasal, plastik ve kauçuk ürünlerinde artış gözlemlenirken, bu sektör aynı zamanda en yüksek enflasyonist baskıya da maruz kaldı. Satış fiyatları Şubat 2022’den bu yana en sert yükselişini yaşarken, fiyat artışları sektörlere göre farklılık gösterdi; bazı sektörlerde hızlanırken bazı sektörlerde yavaşladı.

İSO ve Uzman Açıklamaları

S&P Global Market Intelligence Ekonomi Direktörü Andrew Harker, mart ayında Türk imalat sektörünün ilk çeyrek büyüme ivmesini kaybettiğini belirterek, bu yavaşlamanın Orta Doğu'daki savaş kaynaklı belirsizliklerden kaynaklandığını ifade etti. Harker, savaşın maliyetleri artırmakla kalmayıp, tedarik zincirlerinde aksamalara yol açtığını, sektörün kısa vadeli performansının çatışmanın süresine ve küresel piyasalara etkisine bağlı olduğunu sözlerine ekledi.