İsrail Meclisi’nin Filistinli Esirlere İdam Cezası Kanunu Uluslararası Hukuku İhlal Ediyor

İsrail Meclisi'nin Filistinlilere İdam Cezası Yasası ve Uluslararası Hukuk Tartışması

İsrail Meclisi, 7 Ekim 2023'te gerçekleştirilen Aksa Tufanı Operasyonu ile bağlantılı olan Filistinli esirlerin özel askeri mahkemede yargılanmasını ve idam cezası verilmesini sağlayan yasa tasarısını onayladı. Yasa ile kurulması planlanan askeri mahkemenin üyeleri özel atamalarla belirlenecek ve yaklaşık 300 Filistinli bu mahkemede ağır şartlarda tutulduğu gözaltı merkezlerinden yargılanacak.

Hukukçulardan Yasanın Eksikliklerine İlişkin Kritik Uyarılar

Sari Bashi, bu yasanın yargı bağımsızlığından yoksun hibrit bir sistem oluşturduğunu ve hakimlerin sanıkların haklarını koruyan usul ve delil kurallarını göz ardı edeceğini ifade etti. Özel askeri mahkemenin, sanıkların hazır bulunmadığı duruşmalar yapmasına ve ölüm cezası verilmesine izin veren esnek prosedürleri içerdiğine dikkat çekerek, bunun kitlesel infazlara yol açacak göstermelik yargılamaları hızlandıracağı değerlendirmesini yaptı. Ayrıca, Filistinlilerin işkence altında elde edilen itiraflarla ölüm cezasına çarptırılma tehlikesi bulunduğunu vurguladı.

İdam Cezası ve Tarihsel Arka Plan

İsrail’de idam cezası mevcut olmakla birlikte, 1962'den bu yana uygulanmamıştır. Yasa, kararların daha az sayıda hakim tarafından, oy çokluğu ile verilmesini sağlayarak yürürlüğe girecek yeni sistemi oluşturuyor. Bu durumun, siyasi kaygılarla bağımsız yargı organı işlevinin zayıflamasına yol açabileceği ifade ediliyor.

Filistinli Esirlerin Hukuki Durumu ve Yargılama Süreci

Gazze’den suçlama olmaksızın alıkonulan yaklaşık 1300 Filistinlinin bulunduğu ve bu yasaya direkt tabi tutulacak 200-400 esirin mevcut olduğu belirtiliyor. Yasanın duruşmaların bir kısmının kamuya açık şekilde yayınlanmasını öngörmesi, ancak hakimlerin duruşmaları kapalı tutmaya da izin vermesi, adil yargılanma hakkının kullanılmasını engelleyecek endişeleri artırıyor.

Uluslararası Hukuk ve İnsan Hakları Perspektifinden Değerlendirmeler

Miriam Azem ve diğer insan hakları savunucuları, söz konusu yasanın ırk temelinde ayrımcılık yaptığına ve işkence yoluyla alınan ifadelerin delil olarak kullanılabileceğine dikkat çekiyor. Bu durumun hem uluslararası hukuk kuralları hem de adil yargılanma ilkelerine açıkça aykırı olduğu vurgulanıyor. Kamuya açık duruşmaların masumiyet karinesini zedeleyebileceği ve davaların yargı şovuna dönüşme riskinin bulunduğu ifade ediliyor.

Sonuç

Uzmanlar, İsrail Meclisi tarafından onaylanan yasa ile Filistinli esirlere karşı uygulanacak yeni yargı sisteminin adil yargılamayı tehlikeye attığını, hukuki prosedürlerin eksikliği nedeniyle kitlesel infaz riski taşıdığını ve insan hakları ihlallerinin artacağını belirtmektedir. Bu gelişmelerin bölgede mevcut gerilimi daha da tırmandırması beklenmektedir.