İsrail Meclisi’nin Filistinlilere İdam Cezası Getiren Yasası Uluslararası Hukuka ve İnsan Haklarına Aykırı

İsrail Meclisi’nin İdam Cezası Yasası Uluslararası Hukuka Uymuyor

İsrail Meclisi (Knesset) tarafından kabul edilen ve Filistinlilere idam cezası öngören yasaya yönelik uluslararası hukuk ve insan hakları camiasından yoğun eleştiriler geliyor. Yasada, idam cezası alan Filistinlilere temyiz hakkı tanınmaması ve idam kararlarında oy çokluğunun yeterli sayılması, temel hukuk ilkelerine aykırı bulunuyor.

Yasa Sadece Filistinlilere Yöneliyor ve Ayrımcılık Barındırıyor

Kabul edilen yasa, sadece Filistinlileri hedef alırken, Yahudi teröristlerin idam cezasına tabi tutulmaması amacıyla ifadeler özenle seçildi. Yasanın "İsrail Devleti’ne ve Yahudi halkının topraklarındaki varlığına zarar verme niyeti" ifadesi, Filistin topraklarında direnişi cezalandırmaya yönelik bir çerçeve sunuyor. Bu kapsamda, aynı ya da daha ağır suçları işleyen Yahudi radikaller için idam cezasının uygulanmasının beklenmediği belirtiliyor.

Uluslararası İnsan Hakları Hukukunda İdama Karşı Evrensel Yaklaşımlar

Birleşmiş Milletler Medeni ve Siyasi Haklar Uluslararası Sözleşmesi'nin 6. maddesi, sınırlı durumlarda idama izin verse de, idam cezasının kaldırılması için yapılan küresel çağrılar devam etmektedir. BM, özellikle 2007’den beri idam cezasının zorunlu kılınmasını uluslararası insan hakları hukuku açısından yasak olarak değerlendiriyor ve devletleri bu uygulamayı sınırlandırmaya teşvik ediyor.

Avrupa Birliği ve Avrupa Konseyi Düzenlemeleriyle Uyum Sorunları

Avrupa Birliği Temel Haklar Şartı, idam cezasını açıkça yasaklamakta, İsrail’in yeni yasası ise AB-İsrail Ortaklık Anlaşması’na ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’ne (AİHS) aykırı görülmektedir. Avrupa Konseyi tarafından kabul edilen, barış zamanında idam cezasını tamamen kaldıran protokoller ise yasanın uygulanabilirliğini sorgulatmaktadır.

İnsancıl Hukuk ve Savaş Hukuku Açısından İdamın Sınırlamaları

Dördüncü Cenevre Sözleşmesi gibi uluslararası insancıl hukuk metinleri, ölüm cezasının uygulanmasını çok sıkı koşullara bağlamakta ve belirli gruplara idam cezası uygulanmasını kesin olarak yasaklamaktadır. İsrail’in yeni yasası ise af ve temyiz hakkını tanımaması nedeniyle bu hukuki normlara aykırı düşmektedir.

Uluslararası Ceza Mahkemesi ve İdam Cezasının Tarihsel Geri Çekilişi

Uluslararası ceza mahkemeleri sisteminde idam cezası giderek terk edilmekte, 1990’lardan itibaren Yugoslavya, Ruanda davaları ve Uluslararası Ceza Mahkemesi uygulamalarında idam uygulanmamaktadır. İsrail’in yeni düzenlemesi, bu uluslararası hukuki gelişmelere ters düşerek idam cezası tartışmalarını yeniden gündeme getirmektedir.