İsrail Meclisi'nin Filistinlilere İdam Cezası Getiren Yasasına BM'den Sert Tepki

BM'den İsrail Meclisi'nin Filistinlilere Yönelik İdam Cezası Yasasına Eleştiri

Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Yüksek Komiseri Volker Türk, İsrail Meclisi'nin 7 Ekim 2023 tarihli Aksa Tufanı Operasyonu'na katılmakla suçlanan Filistinlilere özel askeri mahkeme kurulması ve idam cezası verilmesini öngören yasa tasarısını kabul etmesine tepki gösterdi. Türk, yasanın iptal edilmesi gerektiğini ve uluslararası insan hakları standartlarına uygun bir yargılamanın sağlanmasının önemine dikkat çekti.

Özel Mahkeme ve Ayrımcılık Endişeleri

İsrail Meclisi tarafından kabul edilen yeni yasa, sadece Filistinlilere yönelik özel askerî mahkemeler kurulmasını ve bu mahkemelerde olağan yargılama usullerinden farklı şekilde işlem yapılmasını öngörüyor. Volker Türk, bu yaklaşımın tek taraflı adalet ve Filistinlilere karşı ayrımcılığı kurumsallaştıracağını belirterek, bunun uluslararası hukuka açık bir aykırılık teşkil ettiğini ifade etti. Ayrıca yasa, söz konusu mahkemelerin diğer tarafların olası sorumluluğunu veya İsrail güçlerinin işgal altındaki Filistin topraklarında işlediği iddia edilen suçları kapsam dışı bırakacağını belirtti.

Adil Yargılanma ve Masumiyet Karinesi Konusunda Kaygılar

BM İnsan Hakları Yüksek Komiseri Volker Türk, bu yasanın toplu yargılamalara yol açarak bireysel suçların kanıtlanmasının önüne geçtiğini ve masumiyet karinesinin zedelendiğini vurguladı. Yasanın, uluslararası hukuk ilkelerine aykırı olarak baskı altında elde edilen delillerin kabulüne izin verebilmesi ciddi bir endişe konusu olarak görülüyor.

Zorunlu İdam Cezası ve Uluslararası Hukuk İhlali

Volker Türk, zorunlu idam cezasını “dehşet verici” olarak nitelendirerek, mahkûm edilen Filistinliler için bu durumun geri dönüşü olmayan bir adaletsizlik riski taşıdığını belirtti. Bu yasanın, uluslararası insancıl hukukta tanımlanan açık ve kesin adil yargılama güvenceleriyle çeliştiğine dikkat çekerek, uygulamanın savaş suçu teşkil ettiğini ifade etti.

Yasanın İçeriği ve Uygulama Şekli

Yasa kapsamında, Aksa Tufanı Operasyonu'na katılmış olduğu iddia edilen Filistinliler, normal ceza yargılamalarından farklı olarak özel bir askerî mahkemede yargılanacak. Bu mahkeme, ceza davalarında olağan delil ve usul kurallarından farklı düzenlemeler yapabilecek.

Duruşmaların kritik anları kayıt altına alınarak, özel olarak oluşturulacak internet sitesinde yayımlanacak ve video ile ses kayıtları devlet arşivlerinde saklanacak. İsrail basınına göre mahkeme, Filistinlileri soykırım, İsrail egemenliğine zarar verme, savaş suçu ve terörle mücadele kapsamındaki suçlardan yargılayabilecek ve soykırım suçundan mahkûm edilenlere idam cezası verebilecek.