İsrail Yüksek Mahkemesi, Filistinli Esirlere İdam Yasası İçin İhtiyati Tedbir Kararı Verdi

İsrail Yüksek Mahkemesi’nden Filistinli Esirlere İdam Yasasına İhtiyati Tedbir

İsrail'de faaliyet gösteren Arap Azınlıkları Hukuk Merkezi Adalah’ın Yüksek Mahkeme’ye yaptığı başvuru sonrası, Filistinli esirlere yönelik idam cezasını içeren yasa hakkında geçici durdurma kararı alındı. Bu kararla birlikte, yasaya ilişkin uygulanabilirlik 24 Mayıs tarihine kadar askıya alınmış oldu.

Adalah’ın Yüksek Mahkeme’ye Başvurusu ve Talepleri

Adalah Hukuk Direktörü Suhad Bishara ve avukatı Muna Haddad, İsrail Meclisi tarafından kabul edilen ve Filistinli esirlere idam cezası getiren yasanın iptali için acil olarak Yüksek Mahkeme'ye başvuruda bulundu. Başvuruda, bu yasanın yaşam hakkını bütünüyle ortadan kaldırdığı ve insanlık dışı cezalar içerdiği vurgulandı. Mahkeme, hükümetin konuyla ilgili yanıt vermesini sağlamak amacıyla yasaya geçici tedbir kararı getirdi.

Yasanın İnsan Hakları ve Uluslararası Hukuk Açısından Eleştirileri

Dilekçede, İsrail’in idam yasasının Filistinlilere yönelik ayrımcılık ve apartheid politikalarını güçlendirdiği belirtildi. Yasayla, Filistinli mahkumlara idam cezası uygulanırken, benzer suçlar işleyen Yahudi mahkumların muaf tutulduğu ifade edildi. Ayrıca, yasa uluslararası hukuk normları ve İsrail’in yükümlülükleriyle ciddi şekilde çelişmektedir. İdam cezası takdirinde adil yargılanma ilkesi ve yargı bağımsızlığı açıkça zedelenmektedir.

Yasanın Uygulanış Şekli ve Hukuki Problemler

Yasa, askeri mahkemelerde sadece basit çoğunluk kararıyla idam cezası verilmesine olanak tanıyor ve savcının talebi olmasa bile cezanın infazını mümkün kılıyor. İnfaz süreci 90 gün ile sınırlandırılarak, dosyaların tekrar değerlendirilmesi ve temyiz hakkı büyük ölçüde kısıtlanıyor. Ayrıca idama mahkûmların avukat ve aileleri ile yüz yüze görüşmeleri engellenip, sadece görüntülü görüşme imkanı tanınıyor.

Yasanın Onaylanması ve Uygulamadaki Kritik Maddeler

İsrail Meclisi, bu tartışmalı yasanın kabulü sırasında 62 kabul ve 48 ret oyu kullandı. Yasaya göre idam cezaları asılma yöntemiyle uygulanacak, infazı yapan gardiyanların kimlikleri gizli tutulacak ve yasal dokunulmazlıkları bulunacak. Ayrıca idam mahkûmlarına özel ayrı gözaltı merkezleri tahsis edilecek ve ziyaretler yetkililere kapalı olacak, yalnızca avukat görüşmeleri görüntülü yapılabilecek.

Filistinli Mahkumlara Yönelik Ayrıcalık ve İdama Mahkumiyette Yargı Süreci

Yasa tasarısında, Batı Şeria’daki askeri mahkemelerin de idam cezası verme yetkisi bulunmakta, ayrıca Savunma Bakanı’nın yargı heyetine görüş bildirme hakkı da yer almaktadır. İdam cezası alan Filistinli mahkumlar için af ve temyiz hakları kapatılacaktır. Ancak İsrail vatandaşları için verilen idam cezalarının ömür boyu hapse çevrilmesine imkan tanınmıştır. Yasa, "İsrail’in varlığını reddetme amacıyla bir İsrailli öldürmeyi" idam sebebi olarak göstermektedir.