İsrail'de Filistinli Esirlere İdam Cezası Yasasına Yüksek Mahkeme Engeli: Muhalefetten İptal Talebi

İsrail Meclisinde Kabul Edilen İdam Cezası Yasasına Muhalefetten Yüksek Mahkeme Başvurusu

İsrail Demokrat Parti milletvekili Gilad Kariv, Filistinli esirlere idam cezası getiren yasanın iptali için Yüksek Mahkeme’ye müracaat etti. Kariv, Zulat Enstitüsü ve Hahamların İnsan Hakları İçin Sesi adlı sivil toplum örgütleriyle birlikte gerçekleştirdiği başvuruda, söz konusu yasanın ırkçı ve aşırı milliyetçi politikaların ürünü olduğunu vurguladı.

Yasanın İçeriği ve Eleştiriler

30 Mart’ta Meclis’ten geçen yasayla, "İsrail'in varlığını inkar amacıyla bir İsrailliyi veya burada yaşayan bir kişiyi öldürmek" suçlamasıyla hüküm giyenlerin idam cezasına çarptırılması mümkün hale getirildi. Yasaya göre, karar oy birliği aranmadan, hakimlerin salt çoğunluk kararıyla verilebilecek. Uluslararası insan hakları kuruluşları, özellikle bu maddenin Filistinlileri hedef aldığını ifade ediyor.

Yasanın Riskleri ve Siyasi Boyutu

Kariv, yasayı Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir liderliğindeki Yahudi Gücü Partisi'nin popülist ve başarısız bir seçim kampanyası olarak tanımladı. Ayrıca, yasanın Likud Partisi'nin aşırı sağa kayışı ve Şas Partisi'nin geleneksel değerlerinden vazgeçişini ortaya koyduğunu belirtti. Bu düzenlemenin ordu ve cezaevi yönetimini riske atacağı ile birlikte, İsrail’in uluslararası itibarına büyük zarar vereceği uyarısında bulundu.

Yüksek Mahkemenin Yetkisi ve Mevcut Durum

İsrail'de Yüksek Mahkeme, temel yasalara aykırı bulduğu yasaları iptal etme yetkisine sahip en yüksek yargı merciidir. İnsan hakları örgütleri ve muhalefet temsilcileri, mahkemenin bu yasaya yönelik iptal kararı verebileceğini umut ediyor. Daha önce Arap Azınlıkları Hukuk Merkezi "Adalah" tarafından yapılan başvuru sonrasında, Yüksek Mahkeme yasa hakkında 24 Mayıs’a kadar ihtiyati tedbir kararı vermiştir.

Batı Şeria’daki Askeri Mahkemelerde Uygulama

Yasa aynı zamanda, işgali altındaki Batı Şeria’daki İsrail askeri mahkemelerine de idam cezası verme yetkisi tanımaktadır. Ancak bu durumda Filistinli esirlerin af ve temyiz hakları kullanım dışı bırakılacaktır. Öte yandan, İsrail’de yargılanan Filistinli tutuklulara idam cezası yerine ömür boyu hapis cezası verilmesi seçeneği korunmaktadır.