İsrail’in Batı Şeria’da Yeni Toprak Rejimi: İşgalin Kalıcı Kontrole Dönüşümü ve Uluslararası Hukuk Tartışmaları

İsrail’in Batı Şeria’daki Yeni Toprak Rejimi ve Kalıcı İşgal Stratejisi

Filistin’deki Hebron Üniversitesi Uluslararası Hukuk ve Diplomasi Profesörü Prof. Dr. Mutaz M. Qafisheh ile uluslararası hukuk araştırmacısı Mazen Zaro, İsrail’in Batı Şeria’da uyguladığı yeni toprak rejimini ve bunun işgalin ilhaka dönüşümündeki etkilerini AA Analiz için değerlendirdi. Yapılan son düzenlemelerle İsrail, askeri işgal mekanizmasından çıkarak Batı Şeria üzerindeki kalıcı ve yapısal bir kontrol sistemini kurma yolunda önemli adımlar atıyor.

Toprak Yönetiminin Hukuki Yeniden Yapılandırılması

İsrail’in toprak yönetimi sisteminde tapu sicillerini erişime açması ve gayrimenkul işlemlerindeki denetim fonksiyonlarını kaldırması, toprağın egemenlik ve kimlik belirleme mekanizmalarını köklü biçimde değiştiriyor. Bu uygulamalar, Filistinlilerin mülkiyet haklarını zayıflatırken, toprak üzerindeki kontrolü sivil araçlar üzerinden meşrulaştırmayı hedefliyor. Bu gelişme, özellikle İsrail yerleşim birimlerine yakın bölgelerde ve C Bölgesi’nde bulunan Filistinlileri yüksek risk altına sokuyor.

İlhak, Demokrasi ve Demografik Mühendislik Riski

Toprak gasbı ve mülksüzleştirme süreçleri, yalnızca toprakların ele geçirilmesiyle sınırlı kalmayıp, demografik mühendisliğin de habercisi olarak görülüyor. İsrail’in yüksek düzeyli yetkililerince kamuoyunda açıkça dile getirilen bu strateji, zorla yerinden edilmenin planlı bir aşaması olarak değerlendiriliyor. Böylelikle mülkiyet hakları ihlal edilmekle kalmıyor, kişisel hukuki veriler de kontrol ve baskı mekanizması haline geliyor.

Uluslararası Hukuk ve Cenevre Sözleşmesi İhlalleri

İsrail’in mevcut uygulamaları, Dördüncü Cenevre Sözleşmesi’nin işgal altındaki toprakların işgalci nüfus yararına kullanılmasını yasaklayan maddeleriyle doğrudan çelişmektedir. Mevcut denetim mekanizmalarının kaldırılmasıyla el koyma süreçleri hızlanmakta ve hukuki olarak normalleştirilerek fiili ilhaka doğru evrilmektedir. Bu durum, uluslararası insancıl hukuk açısından ciddi ihlaller anlamına gelmektedir.

Uluslararası Toplumun Sessizliği ve Çifte Standart Eleştirisi

İsrail’in adım adım işgali ve toprak genişletme politikalarına karşı uluslararası toplumun geç gelen ve yetersiz tepkileri, tarihi bir örüntüyü devam ettirmektedir. Uluslararası Adalet Divanı’nın kararları ve Filistin halkının toprak üzerindeki egemenlik hakları teyit edilse de, siyasi iradenin yokluğu hukuki cezaların uygulanmamasına zemin hazırlıyor. Bu durum, özellikle Filistin meselesinde çifte standartın belirginleştiğini gösteriyor.

İki Devletli Çözüm Üzerindeki Olumsuz Etkiler

İsrail’in yeni toprak politikaları, iki devletli çözüm için gerekli mekansal ve hukuki temelleri ciddi biçimde zayıflatıyor. Oslo Anlaşmaları’nın müzakereye dayalı barış süreci vaatleri artık işlevsiz hale gelirken, tek taraflı uygulamalar işgal rejiminin devamlılığını sağlamaya yönelik hamleler olarak dikkat çekiyor. Bu gelişmeler, Filistin devletinin kurulmasına engel teşkil ediyor.

Hesap Verilebilirlik ve Filistin İçin Ortak Vizyon Gerekliliği

Toprak gasbının ardından ortaya çıkan mülkiyet sahiplerine yönelik saldırılar ve zorla yer değiştirmeler, uluslararası hukukta savaş suçu olarak kabul edilmektedir. Bu nedenle, uluslararası hukuki ve diplomatik koordinasyon sağlanarak, bu ihlallerin Uluslararası Ceza Mahkemesi’ne taşınması büyük önem taşıyor. Aynı zamanda Filistin tarafının hukuki haklarını siyasi stratejiye dönüştürebilecek ortak bir ulusal vizyon geliştirmesi gerekliliği ortaya çıkıyor.

Küresel ve Bölgesel Sorumluluklar

Oslo sürecinin uluslararası garantörlüğü altında ortaya konan anlaşmaların sistematik olarak tasfiye edilmesi, tüm devletler için önemli sorumluluklar doğurmaktadır. Bu ilkelerin korunması adına hem siyasi hem de hukuki tedbirlerin hızla alınması gerekmektedir. Uluslararası toplum, artık sadece içinde bulunulan durumu izlemekle kalmamalı, hukuki, ekonomik ve siyasi düzlemlerde etkili hesap verilebilirlik mekanizmalarını devreye sokmalıdır.

Sonuç

İsrail’in Batı Şeria’da uyguladığı yeni toprak rejimi, işgalin yapısal biçimde kurumsallaşmasına ve Filistin halkının toprak emniyetinin sona ermesine işaret ediyor. Uluslararası hukuk normlarının ihlali ve siyasi iradenin eksikliği bu krizin derinleşmesini sürdürüyor. Hem uluslararası toplumun hem de Filistin’in birlikte harekete geçerek bu hukuksuzluğa karşı gerçekçi ve etkili çözümler geliştirmesi gerekmektedir.