İsrail'in Hava Saldırısında Öldürüldüğü İddia Edilen Ali Laricani Kimdir? İran Siyasetindeki Kritik Rolü ve Ailesi

İsrail, Ali Laricani'nin Öldürüldüğünü İddia Etti

İsrail, 17 Mart'ta İran Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi Başkanı Ali Laricani'nin bir hava saldırısında yaşamını yitirdiğini duyurdu ancak İran cephesinden henüz bu doğrultuda resmi bir açıklama gelmedi. Eğer iddia doğrulanırsa, Laricani ABD ve İsrail arasında 28 Şubat'ta başlayan savaşta Ayetullah Ali Hamaney'den sonra kaybedilen en üst düzey İranlı yetkili olacaktır.

Ali Laricani'nin Siyasi ve Ailesel Geçmişi

Ali Laricani, köklü bir İran ailesine mensup olup, ülke siyasetinde uzun yıllar etkin bir rol oynamıştır. Batı medyası Laricani ailesini, ABD'deki Kennedy ailesine benzetmektedir. Laricani, üç kez cumhurbaşkanı adaylığı için başvuruda bulunmuş fakat Anayasa Koruma Konseyi tarafından başvuruları reddedilmiştir.

1957 yılında Irak'ın Necef şehrinde dünyaya gelen Laricani, matematik eğitimi aldıktan sonra Tahran Üniversitesi’nde Batı felsefesi alanında yüksek lisans ve doktora yapmıştır. Babası Mirza Haşemi Amoli, Kum’daki önemli bir din alimi olarak tanınır. Laricani’nin dört erkek kardeşi de devlet kurumlarında önemli mevkilerde görev yapmıştır.

Laricani Ailesinin Devletteki Rolü

Kardeşi Sadık Laricani, Yüksek Danışma Kurulu Başkanı ve daha önce yargı erkinin başında bulunmuş; ayrıca ABD yaptırımlarına hedef olmuştur. Muhammed Cevad Laricani ise İnsan Hakları Konseyi Sekreteri ve Temel Bilimler Araştırma Enstitüsü Direktörüdür. Diğer kardeşleri de akademik ve diplomatik görevler üstlenmişlerdir.

Ali Laricani'nin Siyasi Kariyeri ve Stratejik Rolleri

1980’lerde İran Devrim Muhafızları’nda görev yapan Laricani, 1990’lardan itibaren siyasi alanda yükselerek Kültür ve İslami Rehberlik Bakanlığı gibi kritik görevlerde bulunmuştur. 2005’te İran’ın Avrupa Birliği ile nükleer müzakerelerini yöneten yetkili olarak atanmıştır. 2008-2020 yılları arasında İran Meclis Başkanlığı görevini yürütmüş, daha sonra dini lider Hamaney’in üst düzey danışmanı olmuştur.

2021 ve 2024 cumhurbaşkanlığı seçimlerinde adaylığı kabul edilmeyen Laricani, 2025’te Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi Başkanı olarak atanmıştır. İran’ın nükleer müzakerelerindeki aktif rolünün yanı sıra Gazze ve Lübnan’daki çatışmalarda da politika belirleyici elit kadrolar arasında yer almıştır.

Laricani’nin Son Dönemdeki Siyasi Tutumu ve Uluslararası İlişkiler

Ocak 2024’te İran’da gerçekleşen protestolarda "kaos ve şiddeti provoke eden örgütlü yapı"ları eleştirmiştir. ABD, bu protestoların sert müdahaleyle bastırılmasında Laricani’nin rolü olduğu iddiasıyla yaptırımlar uygulamıştır. Laricani’nin, Hamaney’in ardından nükleer müzakerelerde daha sert ve pragmatik bir tutum takındığı, ABD ile müzakere etmeyeceklerini ve uzun vadeli bir savaş olasılığına hazır olduklarını belirttiği bilinmektedir.