İstanbul Otopark Sorununa Kalıcı Çözüm: TODER’den 15 Yıllık “Otopark Kanun Tasarısı” Önerisi

İstanbul'un Otopark Problemi İçin 15 Yıllık Çalışmayla Hazırlanan Kanun Tasarısı

Tüm Otopark Entegratör Yatırımcı ve İşletmecileri Derneği (TODER) Başkanı Selami Balcı, İstanbul’un otopark sorununu kalıcı ve yönetilebilir bir çözümle ortadan kaldırmak amacıyla yaklaşık 15 yıldır süren çalışmalar neticesinde "Otopark Kanun Tasarısı" hazırladıklarını belirtti.

İstanbul’da Araç Sayısında Büyük Artış ve Otopark Kapasitesi Arasındaki Uçurum

Balcı’ya göre, 2026 itibarıyla İstanbul’da trafiğe kayıtlı motorlu araç sayısı 6 milyonu aşmış olup, her ay bu sayı artmaya devam ediyor. Kent genelinde otopark kapasitesine ilişkin son kapsamlı çalışma 2014 yılında yapılmış ve o dönemde yol üstü ile katlı otopark kapasitelerinin yaklaşık 2 milyon 500 bin civarında olduğu tespit edilmiştir. Ancak son 12 yılda araç sayısındaki artışa rağmen otopark kapasitesinde belirgin bir yükselme gözlenmemiştir.

Otopark Yetersizliği Şehir Yaşamını ve Trafiği Olumsuz Etkiliyor

Yoğun parklanma nedeniyle araçların günlük ortalama 22 saatini park halinde geçirdiğini ifade eden Balcı, geçici olarak yol üstüne park eden araçların şehir içi ulaşım yollarını ve sosyal yaşamı olumsuz etkilediğini vurguladı. Kaldırımların park alanlarına eklenmesi sonucunda yayaların yürüme alanlarının daraldığını ve trafik içinde can güvenliği sorunlarının ortaya çıktığını dile getirdi.

Otopark Talebi ve Arzının Eşgüdümlü Artışı Gerçekleştirilmeli

Balcı, otopark talebinin ancak planlama ve etkin yönetim ile karşılanabileceğini, araç sahibi olunurken park yeri belgesinin zorunlu hale getirilmesi gerektiğini belirtti. İstanbul’daki yol dışı otoparkların yarısının “fonksiyon otopark” olarak değerlendirilip, kamu binaları, hastane ve alışveriş merkezleri gibi alanların paylaşımı sayesinde daha etkin kullanılabileceğini ifade etti.

İlçe Bazlı Otopark İhtiyaçlarının Değişimi ve Çözüm Yolları

İstanbul’un 39 ilçesinin tamamında gece konut bölgeleri ve gündüz işyeri bölgelerinde otopark ihtiyacının kritik seviyede olduğunu hatırlatan Balcı, "Park et, devam et" gibi geçici çözümlerin kalıcı problem çözümüne yetmeyeceğini söyledi. Dünya şehirlerinde araç alımında park yeri belgelendirmesinin zorunlu olduğunu belirterek, benzer bir sistemin İstanbul’da da hayata geçirilmesi gerektiğinin altını çizdi.

Araç Sahipliği Oranı Dünyaya Kıyasla Düşük, Hızla Artıyor

Türkiye’de araç sahipliği oranı dünya gelişmiş şehirlerine kıyasla düşük olmakla birlikte, özellikle İstanbul’da bu oran hızla artmaktadır. Balcı, bu durumu göz önünde bulundurarak otopark yönetiminin yasal zemine oturtulması gerektiğini söyledi. Özellikle yoğun nüfuslu diğer metropollerde otopark yönetimi modellerinin incelenerek İstanbul’a uyarlanmasının önemine dikkat çekti.

Kamu Binaları ve Merkezi Alanlardaki Otopark Kapasiteleri Değerlendirilmeli

İstanbul’da yaklaşık 2 bin 500 kamu binasının bulunduğunu belirten Balcı, bu binalardaki 300 kapasiteli otopark alanlarının aktif kullanılması halinde otopark sorununda kamulaştırma gibi büyük maliyetlere ihtiyaç kalmayacağını ifade etti. Bu alanlar mahallelerde merkezi yerlerde bulunmakta ve yürüme mesafesinde olması nedeniyle erişim kolaylığı sağlamaktadır.

Otopark Hizmeti Geniş Bir Ekosistem Olarak Değerlendirilmeli

Balcı, otoparkın sadece bir hizmet sektörü olmayıp ekonomi, finans, mimarlık, mühendislik, sosyoloji ve psikoloji gibi birçok disiplinin bir araya geldiği çok yönlü bir alan olduğunu belirtti. Kentlerdeki acil eylem planlarında otoparkların önemli bir yer tuttuğuna dikkat çekti.

Otopark Sorununda İlçe Bazlı Dinamikler

İstanbul’da gündüz dinamik ve gece statik parklanma problemlerinin farklı ilçelerde değişiklik gösterdiğini belirten Balcı, Kadıköy, Beşiktaş, Beyoğlu, Şişli ve Fatih ilçelerinde gündüz yoğunluk yaşandığını; Ümraniye, Bağcılar ve Esenler’de ise gece otopark ihtiyacının daha fazla olduğunu aktardı.

TODER’in Hedefi: Sürdürülebilir ve Planlı Otopark Yönetimi

Selami Balcı, 15 yıllık deneyim ve çalışmalar sonucunda hazırlanan Otopark Kanun Tasarısı’nı kamuoyuna sunmaya hazır olduklarını, İstanbul’da artan araç sayısına karşı sürdürülebilir, planlı ve etkin otopark yönetiminin ancak böyle sağlanabileceğini vurguladı.