İstanbul Sanayi Endeksi Nisan Ayında 45,7’ye Geriledi: İmalatta Orta Doğu Savaşının Etkisi Büyüyor

İstanbul Sanayi Endeksi Nisan Ayında 45,7’ye Düştü

İstanbul Sanayi Odası (İSO) tarafından açıklanan Türkiye İmalat Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) Nisan 2024 sonuçları, imalat sektörünün şubat ayından bu yana ciddi bir yavaşlama yaşadığını ortaya koydu. Eşik değer olan 50'nin altında ölçülen 45,7 puan, sektörün üretim ve faaliyet koşullarında önemli bir daralma olduğunu gösterirken, sektör üzerindeki baskıların Orta Doğu’daki savaşla daha da arttığı bildirildi.

Üretim ve Siparişlerde Keskin Gerileme

Nisan ayı PMI verilerine göre, toplam yeni siparişler ve yeni ihracat siparişlerinde mart ayına kıyasla hızlanan düşüş, imalat sektöründe kayda değer bir yavaşlamaya işaret ediyor. Enflasyonist baskıların artması, fiyatlarda yükselişi beraberinde getirirken, firmaların girdi maliyetleri Ocak 2024’ten bu yana görülen en yüksek seviyeye ulaştı. Bu durum nihai ürün fiyatlarındaki artışın da iki yıldan uzun süredir en keskin seviyede gerçekleşmesine neden oldu.

Tedarik Zincirlerinde Keskin Bozulma

Anket katılımcıları tarafından aktarıldığı gibi, Orta Doğu’daki savaş nedeniyle petrol ve akaryakıt maliyetlerinde belirgin yükseliş yaşandı. Ayrıca, tedarikçilerin teslimat sürelerinde büyük artış gerçekleşti ve tedarikçi performansındaki bozulma Şubat 2023’ten beri en kötü seviyeye ulaştı. Bu durum, sektörlerin istihdam, satın alma ve stoklarda azaltmaya gitmelerine yol açarken, girdi stoklarındaki azalma son 6 yılın en hızlı seviyesinde gerçekleşti.

10 Sektörden 9’unun Üretiminde Düşüş

İSO'nun sektörel PMI raporunda, Orta Doğu savaşının etkilerinin sektörel bazda da hissedildiği belirtildi. Araştırma kapsamındaki 10 sektörün dokuzunda üretim yavaşlama gösterdi. Tek istisna ise, 10 aylık daralmanın ardından üretimini artıran giyim ve deri ürünleri sektörü oldu. Diğer yandan, kimyasal, plastik ve kauçuk sektörlerinde erken ayda görülen büyümenin ardından sert bir daralma yaşandı. Yeni siparişler özellikle tekstil sektöründe sert şekilde gerilerken, ihracat siparişleri genel olarak düşüş trendinde devam etti.

İstihdamda Azalma ve Maliyet Baskıları

Nisan ayı verileri, sektörde iş yükünün düşük seyretmesi nedeniyle birçok sektörde istihdamın azaldığını gösterdi. İstihdam artışı yalnızca giyim, deri ürünleri ve elektrikli elektronik sektörlerinde gözlendi. Ana metal sanayinde istihdamdaki düşüş ise en belirgin seviyede gerçekleşti. Maliyet tarafında ise 10 sektörden 8'inde girdi fiyatları artış gösterdi; en keskin maliyet artışı kimyasal, plastik ve kauçuk sektörlerinde yaşanırken, en ılımlı maliyet artışı makine ve metal ürünleri sektöründe kaydedildi.

Orta Doğu Savaşının Üretim Üzerindeki Olumsuz Etkileri

S&P Global Market Intelligence Türkiye Ekonomi Direktörü Andrew Harker, Orta Doğu’daki savaşın Türk imalat sektörü üzerindeki etkilerinin Nisanda daha belirgin hale geldiğini vurguladı. Harker, firmaların talep zayıflığı, artan enflasyon ve tedarik zincirindeki aksamalardan endişe duyduklarını belirtti. Ayrıca, savaşın devam etmesi durumunda sektörün daha temkinli davranarak istihdam ve stokları azaltmaya devam edeceğini ifade etti ve kısa sürede savaşın çözülerek sektörde toparlanmanın başlamasını umut ettiklerini dile getirdi.