İstanbul'da Kabul Edilen "İstanbul Deklarasyonu" ile Çatışmalarda Sivillerin Korunması ve Barış İçin Kritik Adımlar Atıldı

İstanbul'da Kabul Edilen "İstanbul Deklarasyonu" Barış ve İnsan Haklarını Güçlendiriyor

İstanbul'da düzenlenen Parlamentolar Arası Birlik (PAB) 152. Genel Kurulu, "İstanbul Deklarasyonu"nun oy birliğiyle kabul edilmesiyle başarıyla tamamlandı. Deklarasyonda özellikle çatışma ortamlarında sivillerin korunmasına öncelik verilmesi ve uluslararası hukuka tam uyulması gerektiği güçlü şekilde vurgulandı.

Genel Kurulda Kabul Edilen Temalar ve Vurgular

TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş’un yönettiği Genel Kurulda, "Gelecek Nesiller için Umudu Yeşertmek, Barışı Sağlamak ve Adaleti Temin Etmek" teması ön plana çıktı. Deklarasyon, dünyada artan silahlı çatışmalar, terörizm, aşırıcılık tehdidi ve jeopolitik gerginliklere dikkat çekerek, uluslararası hukuk ihlalleri ve cezasızlık kültürünün küresel istikrarsızlıkları derinleştirdiği uyarısında bulundu.

Öte yandan, yeni teknolojilerin olumsuz etkileri, dezenformasyonun yaygınlaşması ve iklim değişikliğinin doğurduğu sorunlar da deklarasyonda ele alındı. Bu çerçevede, diyalog ve diplomasinin zayıflamasından kaynaklanan endişeler dile getirilirken, barışın ancak güç kullanımı yoluyla sağlanabileceği algısının yaygınlaşmasının risklerine dikkat çekildi.

Barış, Demokrasi ve Hukukun Üstünlüğü Temalarının Önemi

İstanbul Deklarasyonu, cezasızlık kültürünün hesap verebilirliği zayıflattığını ve böylece istikrarsızlığın büyüdüğünü belirtti. Barışın sağlanabilmesi için demokrasi, insan hakları ve hukukun üstünlüğünün vazgeçilmez olduğu mesajı verildi. Çatışma bölgelerinde en çok zarar gören sivillerin korunmasının birinci öncelik olması gerektiği, uluslararası insancıl hukuka riayetin ise zorunlu olduğu özellikle altı çizildi.

Parlamenter Diplomasi ve Uluslararası İş Birliği

Genel Kurulda, parlamenter diplomasinin güçlendirilmesine yönelik güçlü çağrılar yapıldı. Deklarasyon metninde, kapsayıcı ve demokratik yönetişim anlayışının yanı sıra yeni teknolojilere uyumlu, sorumlu yönetim politikalarının geliştirilmesi gerektiği vurgulandı. Diyalog, iş birliği ve güven ortamının tesis edilmesi, çatışmaların önlenmesi ve sorunların barışçıl yollarla çözümüne katkı sağlanması taahhüt edildi.

Karar Tasarıları ve Acil Gündem Maddeleri

152. Genel Kurul’da barış inşası ve sürdürülebilir kalkınma konularında bir dizi karar tasarısı kabul edildi. Barış ve Uluslararası Güvenlik Daimi Komitesi'nin çatışma sonrası yönetim mekanizmalarına yönelik önerileri onaylandı. Ayrıca, sürdürülebilir kalkınma açısından korumacı politikalara karşı mücadeleyi öngören bir tasarı da kabul edildi.

Toplantının önemli kararlarından biri olarak, Orta Doğu başta olmak üzere kriz bölgelerindeki ateşkes süreçlerini desteklemeye yönelik acil gündem maddesi Genel Kurul’da oy çokluğuyla kabul edildi. Bu karar, ateşkeslerin korunması ve barışın desteklenmesi için parlamenterlerin üstlenmesi gereken acil görevlerin altını çizdi.

Orta Doğu ve Diğer Bölgelere Barış Çağrısı

Genel Kurul’da sunulan ve oy çokluğuyla kabul edilen acil gündem maddesinde, son dönemde artan silahlı çatışmaların uluslararası barış ve güvenlik açısından ciddi tehdit oluşturduğu vurgulandı. İnsani sonuçların ağırlaşması ve artan sivil kayıplar nedeniyle acil ve ortak uluslararası çabanın gerekliliği ifade edildi.

Kararda, uluslararası insancıl hukuk ve insan hakları hukukuna uyulmasının her koşulda sağlanması gerektiği belirtildi. Ayrıca, sivil altyapıya yönelik saldırılar ile insani yardımın engellenmesi konusunda endişeler paylaşılarak ateşkeslerin korunması, müzakerelerin yeniden başlaması ve gerilimin tırmanmasının engellenmesi çağrısı yapıldı.

153. Genel Kurul Tanzanya'da Gerçekleşecek

Kapanış töreninde, 2026 Ekim ayında 153. PAB Genel Kurulu’na Tanzanya’nın ev sahipliği yapacağı duyuruldu. Ayrıca, PAB Genel Sekreteri Martin Chungong’a görev süresi sonunda düzenlenen veda töreniyle teşekkür edildi. Toplantı, PAB Marşı ve İstiklal Marşı’nın ardından TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş’un kapanış konuşmasıyla sona erdi.