Kadınlarda Bağımlılık ve Eşitsizlik: Sosyal ve Adli Boyutlar Üzerinde Kritik Uyarılar

Bağımlılık Sadece Sağlık Sorunu Değil, Kadınların Sosyal Haklarını da Etkiliyor

BİRLEŞMİŞ Yeşilay Genel Başkan Yardımcısı ve Uluslararası Yeşilay Federasyonu (IFGC) Genel Sekreteri Büyükelçi Mehmet Güllüoğlu, bağımlılığın yalnızca bireysel bir sağlık problemi olmayıp aileleri, toplumları ve adalete erişimi etkileyen derin sosyal bir mesele olduğunu dile getirdi. Özellikle kadınlar ve kız çocukları açısından bağımlılığın eşitsizlikle güçlü bir ilişkisinin olduğunu belirtti.

Bağımlılık ve Kadınların Karşılaştığı Ayrımcılık

Güllüoğlu, Birleşmiş Milletler Kadının Statüsü Komisyonu'nun 70. oturumunda yaptığı konuşmada, bağımlılıkla mücadele sürecinde kadınların yoksulluk, şiddet, yerinden edilme ve sosyal dışlanma gibi zorluklar nedeniyle daha yüksek risk altında olduğuna dikkat çekti. Bu durum, kadınların bağımlılıkla ilgili destek arama süreçlerinde damgalanma ve ayrımcılığa maruz kalmalarının önünü açarak yardım almalarını zorlaştırıyor.

Adalete erişim ve sağlık hizmetlerine ulaşımda engellerin kadınların bağımlılıkla mücadele sürecini olumsuz etkilediğini ifade eden Güllüoğlu, kadınların karşılaştığı yargılanma ve dışlanma risklerinin sosyal yardımlara ulaşımı kısıtladığını vurguladı.

Cinsiyet Perspektifinin Bağımlılıkla Mücadelede Önemi

Uluslararası Yeşilay Federasyonu deneyimlerine dayanarak Güllüoğlu, bağımlılıkla mücadelede politika ve hizmetlerin cinsiyet farklılıklarını göz önünde bulundurmasının başarı için kritik olduğunu belirtti. Aksi takdirde, destek ihtiyaçları en yüksek olan kadınlara ulaşmada yetersizlik yaşandığını aktardı.

Türkiye, Lübnan, Malezya, Fas, Sudan ve Tunus gibi ülkelerde kırılgan topluluklara yönelik yürütülen projelerin; bağımlılığın önlenmesi ve iyileştirici etkilerin artırılması bakımından olumlu katkılar sağladığı kaydedildi. Türkiye’de ise bu çalışmalar, Türkiye Yeşilay Cemiyeti'nin YEDAM adı verilen 105 danışmanlık merkezinin koordinasyonunda sürdürülmektedir.

Adalet Sisteminin Rolü ve Entegre Yaklaşımlar Gerekliliği

Bağımlılıkla ilgili adalet sistemlerinin sadece cezalandırmaya odaklanmasının sorunun sosyal ve sağlık boyutlarını ihmal ettiği belirtilirken, bunun kadın ve kız çocuklarında eşitsizliği artırabileceği uyarısında bulunuldu. Güllüoğlu, adalet politikalarının sağlık ve sosyal hizmetlerle eşgüdümlü çalışması gerektiğini vurguladı.

Önleme, tedavi ve iyileşmeyi içeren kapsamlı bir halk sağlığı yaklaşımının kadınların damgalanmak yerine destek görmesini sağlamak açısından elzem olduğu ifade edildi.

Bağımlılık Tartışmaları Kadının Statüsü Komisyonu’nun Hedeflerinde Yer Almalı

Güllüoğlu, kadınların yaşam kalitesini etkileyen sosyal ve sağlık sorunları çözülmeden Kadının Statüsü Komisyonu’nun amaçlarına ulaşmanın mümkün olmadığını belirtti. Bu bağlamda bağımlılık konusunun kapsamlı tartışmaların ayrılmaz bir parçası olarak ele alınması gerektiğini sözlerine ekledi.