Kanada'dan Türkiye'ye İlk Resmi Kültür Varlığı İadesi: 17-19. Yüzyıl El Yazmaları Ana Vatanına Döndü

Kanada'dan Türkiye'ye Tarihi Kültür Varlığı İadesinde İlk Resmi Adım

Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Kanada'dan Türkiye'ye gerçekleştirilmiş olan ilk resmi kültür varlığı iadesini duyurdu. Bakan Ersoy, 17-19. yüzyıllar arasında tarihlenen el yazması sayfalar, nadir matbu eserler ve modern hat çalışmalarından oluşan kültürel varlıkların, Kanada'nın başkenti Ottawa'da teslim alındığını belirtti.

İade Edilen Eserlerin Önemi ve Tarihçesi

Teslim alınan eserler arasında 7 el yazması sayfası, 2 nadir matbu eser sayfası ile 2 modern hat çalışması bulunuyor. Bu kültürel varlıklar, özellikle Arapça ve Osmanlı Türkçesi metinleri içeriyor ve fıkıh, tasavvuf, tarih ile edebiyat alanlarında önemli bilgiler sunuyor. Araştırmalar, el yazmalarının özgün ciltlerinden koparıldığı ve bazılarında sonradan modern minyatürlerin eklendiğini ortaya koyarken, bu müdahalelerin sahtecilik ve ticari maksatlı olduğuna dikkat çekildi.

Kanada'nın İade Sürecindeki Rolü ve Hukuki Gelişmeler

Söz konusu eserler, Ocak 2024'te İstanbul'dan Vancouver'a gönderilmeye çalışılırken Kanada Sınır Hizmetleri Ajansı tarafından tespit edilerek ele geçirildi. Kanada Miras Bakanlığı'na aktarılan süreç sonrası Türkiye ile resmi temas sağlanarak bilimsel ve hukuki süreçler başlatıldı. Kanada Federal Mahkemesi, Türkiye'nin sunduğu belgeler doğrultusunda, eserlerin 2863 sayılı kanun kapsamında milli kültür varlığı olduğu yönünde karar vererek iadenin önünü açtı.

Uluslararası Kültürel Miras Koruma İşbirliğinde Yeni Bir Örnek

İade töreni Ottawa'daki Kanada Koruma Enstitüsü'nde gerçekleşirken, eserlere Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürü Birol İnceciköz ve Kanadalı yetkililer katıldı. Bu iade süreci, 1970 UNESCO Sözleşmesi temelinde yürütülen uluslararası işbirliği çerçevesinde gerçekleştirilerek kültürel mirasın korunmasına yönelik küresel dayanışmanın somut bir örneği haline geldi.

Bakan Ersoy'dan Teşekkür ve İade Sürecinin Önemi

Bakan Ersoy, sürecin başarıyla tamamlanmasında kurumlar arası işbirliği ve gösterilen titizlik için Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü, Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı, Türk ve İslam Eserleri Müzesi ile Ottawa Büyükelçiliği’ne teşekkür etti. Ayrıca iadenin, yasa dışı yollarla yurt dışına çıkarılan her kültür varlığının izinin sürülerek geri alınması konusunda önemli bir emsal teşkil ettiğini vurguladı.