Küre Dağları Ağaçları İklim Değişikliğine Nasıl Tepki Veriyor? Karabük Üniversitesi’nden Kritik TÜBİTAK Destekli Araştırma

Küre Dağları’ndaki Ağaç Türlerinin İklim Değişikliğine Tepkileri Bilimsel Olarak İncelendi

Karabük Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Coğrafya Bölümü öğretim üyesi Dr. Cemil İrdem'in yürütücülüğünde gerçekleştirilen TÜBİTAK 1002-A destekli proje kapsamında, Küre Dağları Milli Parkı’nda yetişen sarıçam, göknar ve karaçam ağaçlarının iklim değişikliğine karşı verdikleri tepkiler ayrıntılı şekilde analiz edildi. Yüksek lisans öğrencisi Selinay Atay'ın bursiyer olarak yer aldığı bu çalışma, iklim değişikliğinin orman ekosistemleri üzerindeki etkilerini bilimsel verilere dayalı olarak ortaya koydu.

Dendrokronoloji Yöntemi İle İklim ve Ağaç Büyüme İlişkisi

“Küre Dağları Milli Parkı'nda Sarıçam, Göknar ve Karaçamların Yıllık Halka Gelişimi ile İklim İlişkileri” başlıklı araştırmada, farklı yükseklikler üzerindeki ağaçlardan alınan örnekler Karabük Üniversitesi Dendrokronoloji Laboratuvarı'nda analiz edildi. Bu analizler sırasında ağaç halkalarının büyüme kalıpları sıcaklık ve yağış kayıtlarıyla birlikte istatistiksel yöntemlerle değerlendirildi.

Kış Sıcaklıklarının Ağaç Büyümesine Etkileri

Araştırma bulguları, kış aylarındaki daha ılıman sıcaklıkların büyük ölçüde ağaçların büyüme hızını artırdığını gösterdi. Bununla birlikte göknar türü hariç, kış mevsiminin daha sıcak geçmesi yıllık halka genişliğinde belirgin artışlara yol açtı. Mayıs ayındaki sıcaklık artışının ise özellikle göknar üzerinde büyüme sürecini olumsuz etkilediği tespit edildi.

Yaz Dönemi Yağışlarının Kritik Rolü

Yağış verilerinin analizinde ise Haziran ve Temmuz aylarındaki artışların sarıçam, göknar ve karaçam türlerinin büyümesini desteklediği belirlendi. Özellikle Temmuz ayında gerçekleşen yağışlardaki yükselişin, ağaç büyümesi üzerinde pozitif etkiler yarattığı vurgulandı.

2040 İklim Senaryoları ve Orman Ekosistemlerine Yansımaları

Proje kapsamında yapılan iklim projeksiyonları, RCP8.5 senaryosuna göre 2040 yılına kadar bölgede yaz sıcaklıklarının artacağını ve ilkbahar-yaz yağışlarının azalacağını öngörüyor. Bu değişimlerin, Küre Dağları’ndaki ormanların ağaç çap artımını olumsuz yönde etkileyebileceği belirtiliyor. Uzmanlar, bu gelişmelerin orman ekosistemlerinde ciddi bir baskı yaratacağına dikkat çekerek sürdürülebilir orman yönetimi ve iklim değişikliğine uyum stratejilerinin önemine vurgu yapıyor.

Bilimsel Katkılar ve Gelecek Perspektifi

Çalışma neticesinde biri ESCI indeksli olmak üzere toplam iki uluslararası makale yayınlandı ve üç uluslararası sempozyum bildirisi sunuldu. Elde edilen verilerin iklim değişikliğiyle mücadelede önemli bir referans ve kaynak teşkil etmesi bekleniyor.