Küresel Petrol Arzı Nisan’da 1,8 Milyon Varil Azaldı: Hürmüz Boğazı’nın Kapanması ve Orta Doğu Savaşının Etkileri Derinleşiyor

Küresel Petrol Arzında Nisan Ayında Tarihi Düşüş

Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) tarafından yayımlanan Petrol Piyasası Raporu'na göre, ABD, İsrail ve İran arasında yaşanan savaşın enerji sektörüne etkileri Nisan ayında belirgin şekilde hissedildi. Küresel petrol arzı, bir önceki aya kıyasla günlük ortalama 1 milyon 800 bin varil azalarak 95,1 milyon varile geriledi. Bu düşüşün ardında, özellikle Orta Doğu’daki stratejik enerji altyapılarına yönelik gerçekleşen saldırılar ve Hürmüz Boğazı'nda devam eden tanker geçiş kısıtlamaları bulunuyor.

OPEC+ Üretimi Savaş Öncesi Seviyelerin Altında Kalıyor

Rapor, OPEC ve OPEC dışı üretici ülkelerden oluşan OPEC+ grubunun günlük üretiminin 1,9 milyon varil azalarak 40 milyon 100 bin varile düştüğünü bildiriyor. Bu seviye, savaş öncesine göre günlük 11,9 milyon varil daha düşük olup, OPEC’in üretimi son 35 yılın en düşük düzeylerine ulaşmış durumda. Buna karşılık OPEC+ dışındaki ülkelerin üretiminde Mart ayındaki düşüş sonrası sınırlı bir toparlanma gözlenerek günlük 90 bin varil artış gerçekleşti ve 54,9 milyon varil seviyesine yükseldi. Ancak İran’ın Katar’daki enerji altyapısına yönelik saldırılar, bu toparlanmanın önünde büyük bir engel oluşturuyor.

Hürmüz Boğazı’nın Kapanması ve Bölgesel Petrol Sevkiyatları

Körfez ülkelerinin toplam petrol ihracatı Nisan ayında günlük 1,9 milyon varil artmasına rağmen, Hürmüz Boğazı’nın fiili olarak kapalı olması bölgedeki petrol arzını olumsuz etkiliyor. Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri, Irak ve İran, Hürmüz Boğazı'nı kullanmadan gerçekleştirdikleri ihracatlarında günlük 1,3 milyon varil artış sağladı ancak bu iyileşme, savaş öncesi seviyelere kıyasla sınırlı kaldı. Öte yandan Orta Doğu Körfez bölgesinin toplam üretimi Nisan ayında savaş öncesine göre yüzde 45 düştü ve yalnızca 17,6 milyon varil olarak gerçekleşti.

Boğazın Kapanış Süresi ve Uzun Vadeli Etkileri

IEA’nın raporu, Hürmüz Boğazı’nın raporun hazırlandığı dönemde fiilen kapalı olduğunu ve ABD ile İran arasındaki müzakerelerin devam ettiğini belirtmektedir. Boğazın kapalı kalma süresinin Haziran başına kadar uzaması beklenirken, mayın temizleme ve altyapı onarım çalışmaları sonrası petrol ihracatının normale dönmesi en az 2 ila 3 ay alabilir. Bu durum, Orta Doğu’daki petrol üretiminin toparlanmasının daha uzun süreceği anlamına gelmektedir.

Küresel Üretimde Mayıs Ayı ve 2026 Öngörüleri

Küresel petrol arzının Mayıs ayında günlük 530 bin varil daha düşerek 94,5 milyon varile inmesi beklenmektedir. Uzmanlar, kademeli toparlanmanın ise 2026 yılının üçüncü çeyreğinden itibaren başlayacağına işaret ediyor. 2026 genelinde küresel petrol üretiminin, geçtiğimiz yıla göre günlük 3,9 milyon varil azalarak 102,2 milyon varil seviyesinde gerçekleşeceği tahmin edilmektedir.

Katar’daki Kaybın OPEC+ Dışındaki Üretim Üzerindeki Baskısı

Rapora göre, OPEC+ grubunun üretiminde Körfez ülkelerindeki ağır kayıplar nedeniyle günlük 4,7 milyon varillik düşüş yaşanacak ve toplamda 46,4 milyon varile gerilemesi beklenmektedir. Buna karşılık OPEC+ dışı ülkelerde, özellikle ABD, Kanada, Brezilya, Guyana ve Arjantin’in artan üretimleri, Katar’daki kayıpları karşılayarak 55,8 milyon varil seviyesine yükselme trendi göstermektedir.

Piyasadaki Anormalliklere Rağmen Arz-Talep Dengesi

Hürmüz Boğazı'ndaki tanker trafiğinin halen düşük seviyelerde seyretmesi nedeniyle, Körfez ülkelerinin toplam petrol arz kaybı şimdiden 1 milyar varili aşmıştır. Günlük 14 milyon varilin üzerinde üretimin durması, benzersiz bir arz şoku yaratırken, piyasa halen arz fazlası koşullarında çalışmaktadır. Hem üreticiler hem tüketiciler piyasa sinyallerine hızlı tepki vererek, mevcut arz-talep açığının daha kontrollü seviyelerde kalmasını sağlamaktadır.