Kuşadası’nda Endemik Tülüşah Bitkisinin Yaşam Alanları Tehlikede: Acil Koruma Çağrısı

Kuşadası'nda Endemik Tülüşah Bitkisi Tehlike Altında

Aydın'ın Kuşadası ilçesinde yalnızca Güneybatı Anadolu'ya özgü olan Tülüşah (Aydın Gaşağı) bitkisinin yaşam alanları yoğun turizm faaliyetleri ve kontrolsüz yapılaşma nedeniyle ciddi tehditlerle karşı karşıya bulunuyor. Ekosistemi Koruma ve Doğa Sevenler Derneği (EKODOSD) Başkanı Bahattin Sürücü, bu nadir bitkinin korunmaması halinde yok olma tehlikesiyle karşı karşıya kalacağını belirtti.

Endemik Türlerin Korunmasında Yasal Zorunluluk

Tülüşah bitkisi, 1979 yılında bilimsel olarak tanımlanmış ve Doğa Koruma ve Milli Parklar tarafından Tür Koruma Eylem Planı kapsamına alınarak koruma altına alınmıştır. Ancak Sürücü, bu yasal korumanın sahada etkin bir şekilde uygulanmadığını ifade ederek, son 40 yılda artan turizm baskısı ve plansız yapılaşmaların Tülüşah'ın doğal yaşam alanlarını önemli oranda daralttığını açıkladı.

Önemli Popülasyonlar Habitat Kaybı Yaşadı

Kuşadası'nın Soğucak Mahallesi güneyinde bulunan kritik bir Tülüşah popülasyonu, villa projeleri nedeniyle neredeyse yok olma noktasına gelmiştir. EKODOSD Başkanı, doğru ve sürdürülebilir planlama yöntemleriyle bu türlerin yapılaşma süreçlerine rağmen korunabileceğini belirtti.

Koruma Çalışmalarında Eksiklikler ve Gözlemler

Bir yıl önce imar planlarında park alanı olarak belirlenen bölgelerde yapılan tespitlerde Tülüşah bireyleri saptanmış ve ilgili kurumlara bildirilmiştir. Manisa 4. Bölge Müdürlüğü tarafından hazırlanan raporda, alanların tel çitle çevrilmesi, uyarı levhalarının yerleştirilmesi ve resmi kayıtlara alınarak koruma altına alınması önerilmiştir. Ancak üzerinden geçen zamanda bu önerilerin uygulanmadığı ve alanlarda hayvan otlatıldığı, uygunsuz temizlik yapıldığı, yeni yollar açıldığı ile moloz döküldüğü gözlemlenmiştir.

Acil Koruma Önlemleri Gerekiyor

Sürücü, Tülüşah'ın henüz çiçeklenme döneminde olmaması nedeniyle fark edilmesinin zor olduğunu ve acilen koruma amaçlı çitlerin kurulması, uyarı levhalarının yerleştirilmesi ile alanın fiziksel ve hukuki olarak korunmasının şart olduğunu vurgulamaktadır. Kuşadası'nın doğal simgelerinden biri olan Tülüşah'ın kaybının engellenmesi için tüm ilgililerin gerekli sorumluluğu üstlenmesi gerekmektedir.

Söz konusu endemik bitkinin korunması, hem yasal hem de vicdani bir görev olarak önceliklendirilmelidir; aksi halde geri dönüşü olmayan tahribatlarla karşılaşılması kaçınılmazdır.