Kütahya'da 300 Parçaya Ayrılan Osmanlı Minyatür Mekke Planı Ankara'da Titizlikle Restorasyon Altında

Kütahya'daki Tarihi Cami Restorasyonunda Bulunan Osmanlı Minyatür Şehir Planı Ankara'da Yeniden Canlandırılıyor

Parmakören Mahallesi'ndeki tarihi camide gerçekleştirilen restorasyon çalışmaları sırasında ortaya çıkan, yaklaşık 300 parçaya ayrılmış kağıt eserin restorasyon süreci büyük bir titizlikle devam ediyor. Yapılan ön incelemelerde, eserin Osmanlı minyatür sanatının özelliklerini taşıyan ve 18. ya da 19. yüzyıla tarihlenen bir Mekke şehir planı olabileceği değerlendirildi.

Restorasyon Sürecinde Eşsiz Bir Keşif

Camide yürütülen restorasyon çalışmaları sırasında, yapıya ait olmadığı belirlenen duvar içindeki taşın kaldırılmasıyla göze çarpmayan bir boşluk tespit edildi. Bu boşlukta, esere ait olduğu düşünülen ve oldukça kırılgan durumda yaklaşık 300 kağıt parçası bulundu. Uzman ekipler tarafından dikkatle toplanan parçalar, zarar görmemeleri amacıyla Ankara'ya gönderildi ve burada konservasyon işlemleri için özenle koruma altına alındı.

Parmakören Mahallesi Muhtarı Dinler'in Açıklamaları

Muhtar Mehmet Dinler, restorasyonun 2024 yılında başladığını ve Vakıflar Bölge Müdürlüğü ekiplerinin yaptığı ayrıntılı incelemeler sonucunda, duvardaki taşın özgün yapıya ait olmadığı bilgisini verdi. Taşın çıkarılmasıyla ortaya çıkan iç boşlukta bulunan kağıtların, üzerinde nehir benzeri çizimler, bitkiler ve farklı figürler barındırdığını belirtti. İlk etapta eserin tam kimliği belirlenememiştir, ancak uzmanların Ankara'ya sevk kararı, eserlerin zarar görmeden analiz edilebilmesi içindir.

Ankara'da Uzun Süren Titiz Konservasyon Çalışmaları

Başkentte bulunan Kağıt Konservasyon Laboratuvarında yapılan incelemelerde, eserin yoğun hasar görmüş ve parçalanmış olduğu tespit edildi. Uzman koruyucular, eserin kimyasal ve fiziksel stabilizasyonunu sağlamak amacıyla özel işlemler uyguladıktan sonra, dijital yöntemler ve mikroskobik analizlerle parçaların doğru konumlarını belirleyip birleştirme sürecine devam ediyor.

Mekke Şehir Planı Olma İhtimali Güçleniyor

İlk değerlendirmeler doğrultusunda eserin, Osmanlı döneminde kutsal toprakların mekanlarını gösteren ayrıntılı bir minyatür şehir planı olduğu düşünülüyor. Bu keşfin hem sanat tarihi alanında hem de İslam coğrafyası ve şehir planlama tarihi bağlamında önemli veri sağlayabileceği belirtiliyor. Parçalar birleştirildikten sonra eser panoya dönüştürülerek Kütahya Müze Müdürlüğü’nde sergilenmeye hazırlanacak. Böylece eser hem korunacak hem de kamuoyu tarafından erişilebilir hale getirilecek.

Caminin Tarihi ve Eserin Önemi

Parmakören Mahallesi Camisi'nin yapım tarihi kesinleşmemiş olup, mevcut kayıtlar 1840'lı yıllarda yapının onarım gördüğünü göstermektedir. Bazı araştırmalar caminin Selçuklu dönemine dayandığı ihtimalini ortaya koysa da bunun kesinliği akademik olarak doğrulanmamıştır. Mimarî analizler ve bulunan eserin özellikleri caminin tarihine ışık tutma potansiyeline sahiptir. Uzmanlar, konservasyon tamamlandıktan sonra eserin geçmişiyle ilgili daha kesin bilgilere ulaşılacağını ifade etmekte ve bu keşfin Anadolu’nun dini mimarisinde nadir bir örnek olduğunu vurgulamaktadır.