Lübnan-İsrail 10 Günlük Ateşkesi Ne Anlama Geliyor? Bölgesel İstikrarsızlığın Derinlemesine Analizi

Lübnan ve İsrail Arasında Sağlanan 10 Günlük Ateşkesin Bölgesel Yansımaları

Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Mustafa Yetim’in analizine göre, Şubat ayından bu yana ABD-İsrail ittifakının İran’a yönelik askeri hareketliliğinin etkisi altında kalan Lübnan, çatışmaların en ağır bedelini taşıyan ülkelerden biridir. İsrail’in bölgedeki sürekli işgal girişimleri ve Hizbullah ile yaşanan yoğun çatışmalar, Lübnan’ın siyasi istikrarını olumsuz yönde etkilemektedir.

Bölgesel Çatışmalar ve Lübnan’ın Güvenlik İkilemi

2024’te her ne kadar ateşkes ortamı seyrederken, zaman zaman İsrail’in Güney Lübnan’da sürdürdüğü işgal faaliyetleri ve askeri saldırılar bu ateşkesi kesintiye uğratmıştır. Özellikle Gazze’de yaşanan büyük trajedinin ardından Lübnan’ın hala toparlanamadığı yıkımı, bölgedeki istikrarsızlık riskini artırmaktadır. Bu durum, Lübnan’da sakin bir ortam oluşmasını engelleyen temel nedenler arasında yer almaktadır.

Bölgesel kutuplaşmanın etkisiyle ülke içinde güvenlik ve kalıcı barış ortamı tesis etmekte zorlanan Lübnan, İran-ABD arasındaki ateşkes ve barış görüşmelerinde de daha geniş bir sürecin parçası olmaktan uzak kalmaktadır. ABD’nin başlangıçta ateşkes görüşmelerinde Lübnan’ı dışlaması ve İran’ın Hizbullah’ı gerekçe göstererek sürece karşı çıkması, bölgesel tansiyonun sürmesine yol açmıştır.

Hizbullah'ın Bölgesel Gücü ve İsrail-Lübnan İlişkileri

Hizbullah, 2024’teki çatışmalarda İsrail’in işgal saldırılarına karşı beklenenin üzerinde bir direnç göstererek, bölgesel savaş dinamiklerinde önemli bir rol oynadığını ortaya koymuştur. Bu örgütün hem siyasi hem de askeri açıdan zayıflamasına rağmen, Güney Lübnan’da karşı saldırılar düzenleyebilmesi ve Kuzey İsrail’e misilleme yapabilmesi, güç dengesinin kayda değer şekilde Hizbullah lehine değiştiğini göstermektedir.

ABD yönetiminin ev sahipliğinde yeniden başlayan İsrail-Lübnan görüşmeleri, 10 günlük ateşkesin ilan edilmesi ve bazı kritik anlaşmaların sağlanması ile önemli bir dönemeç oluşturmuştur. Ayrıca taraflar arasında Hizbullah’ın silahsızlandırılması ve Lübnan silahlı güçlerinin tek yetki sahibi olarak tanınması gibi maddelerde uzlaşma zemini bulunmuştur. Buna rağmen, Lübnan hükümeti işgal politikalarına karşı net bir duruş sergileyerek toprak bütünlüğünün korunmasına ilişkin ısrarını sürdürmektedir.

Ateşkese Rağmen Bölgede Devam Eden Gerginlikler

İsrail’in ateşkes anlaşmasında “meşru müdafaa” hakkını vurgulayarak işgal bölgelerinden çekilmeyi reddetmesi, ateşkesin sadece karşı saldırıların durdurulması anlamında kalabileceğini göstermektedir. Bölgede yaşanan güçlü Yahudi revizyonizmi ve İsrail’in hegemonya arzusu, kalıcı barış görüşmelerini sürekli engelleyen faktörler olarak değerlendirilmektedir.

Hizbullah ise silahsızlandırma ve kalıcı ateşkes için İsrail’in işgal ettiği bölgelerden çekilmesine ve Lübnan’a yönelik saldırılarını durdurmasına bağlı olduğunu açıkça belirterek, sürecin sağlıklı ilerlemesini zorlaştırmaktadır. Böylece, İran-ABD arasındaki ateşkes ve barış görüşmelerindeki tıkanıklık Lübnan cephesinde İsrail’in işgal ısrarıyla desteklenerek bölgesel çıkmaz derinleşmektedir.

Lübnan’daki İstikrarın Önündeki Engeller ve Gelecek Perspektifi

Hizbullah karşıtı bir siyasi ortam oluşmasına rağmen örgütün çatışmalardaki etkinlik gücü ve İran’ın desteği, Hizbullah olmadan bir barış ve istikrar sağlanmasının mümkün olmadığını göstermektedir. Tahran yönetimi de bu gerçekliğin altını çizmekte ve İsrail işgalinin sonlanmadığı koşullarda Lübnan’da sağlıklı bir barış ortamının kurulamayacağı görüşünü dile getirmektedir.

Bölgesel çatışmaların yanı sıra Lübnan’ın içinde bulunduğu derin sosyo-ekonomik krizler, mezhepsel gerilimler ve siyasi kutuplaşmalar, ülkenin istikrar ve barış yolunda ilerlemesini oldukça güçleştirmektedir.