Mardin Artuklu Üniversitesi Rusya'daki Kürtçe Klasik Eser Koleksiyonunu Yayınladı: 15 Cilt 69 El Yazması

Kürtçe Klasik Eserler Mardin Artuklu Üniversitesi ve Kültür Bakanlığı İş Birliğiyle Yayınlandı

Mardin Artuklu Üniversitesi (MAÜ) ile Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın ortak çalışmaları sonucunda, Rusya’nın St. Petersburg şehrinde bulunan ve Kürtçe klasik eserleri içeren nadir koleksiyon yayın dünyasına kazandırıldı. Bu değerli koleksiyon, 15 ciltte toplam 69 el yazması nüshayı içeriyor ve Kürt dilinin tarihi ve kültürel zenginliklerini akademik çevrelerle buluşturuyor.

St. Petersburg'daki Kürtçe Koleksiyonun Tarihçesi ve İçeriği

Rusya'nın Erzurum Konsolosu olarak 1850'lerde görev yapan dilbilimci Aleksandre Jaba, Kürt dilini ve kültürünü araştırmak amacıyla Molla Mahmud Bayezidi ile iş birliği yaparak önemli bir Kürtçe eser koleksiyonu ortaya çıkardı. Bayezidi, ekonomik zorluklar içinde olmasına rağmen Jaba’nın Kürtçeyi öğrenmesine destek vererek medreselerde okutulan eserleri derledi ve bazılarını bizzat yazıp tercüme etti. Bu çalışmalar sonucunda toplanan el yazmaları konsolosluk aracılığıyla St. Petersburg’a gönderildi.

Mardin Artuklu Üniversitesi Yaşayan Diller Enstitüsü tarafından 2013 yılında dijital ortama aktarılan koleksiyon, yıllar süren hazırlıkların ardından geçtiğimiz yıl Rektör Prof. Dr. İbrahim Özcoşar ve Cumhurbaşkanı Başdanışmanı Gülşen Orhan’ın girişimleriyle basılı hale getirildi. Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından yayımlanan bu eserler, Kürtlerin kültürel hafızasında önemli bir yer tutuyor.

Koleksiyonda Yer Alan Eserler ve Akademik Değeri

Koleksiyon içerisinde; Melaye Bate, Ahmedi Hani ve Fekiye Teyran gibi önemli Kürt şair ve yazarların eserleri ile dilbilim, folklor ve klasik Kürt edebiyatına ait çok sayıda belge bulunuyor. Ayrıca, uzun havalar ve ezgilerden oluşan stranlar ile klamlar (türkü ve manzum halk hikayeleri) koleksiyonun zengin içerikleri arasında yer alıyor. Doç. Dr. Ahmet Kırkan'ın aktardığına göre bu eserler, Kürt dili ve kültürüne ilişkin geniş bir yelpazede önemli veriler sağlıyor.

Bu koleksiyonun, MAÜ’nün Kürt dili ve kültürü alanındaki prestijini artırdığı ve yüksek lisans ile doktora çalışmalarını destekleyecek güçlü bir kaynak olarak değerlendirilmesi planlanıyor. Eserler üzerindeki çalışmalar, Kürt dilinin eğitim ve araştırma alanında gelişmesine önemli katkılar sunacak.

Mardin Artuklu Üniversitesi'nin Dil ve Kültür Çalışmalarındaki Rolü

Koleksiyonun yayınlanması, MAÜ için büyük bir akademik başarı olarak nitelendiriliyor. Kürt dili ve kültürüne yönelik çalışmaların öncüsü olan üniversitenin, bu değerli mirası araştırmacılar ve öğrencilerle paylaşması bölgesel ve ulusal düzeyde kültürel zenginliği destekliyor. Bu kapsamda, MAÜ bünyesinde yürütülen projelerin artarak devam edeceği ve koleksiyondaki eserlerin farklı bilimsel disiplinlerde kullanılacağı ifade ediliyor.

Doç. Dr. Kırkan, koleksiyonun basımında emeği geçenlere teşekkür ederek, şu an ellerinde bulunan ve Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından yayımlanacak olan yaklaşık 30 divan çalışmasının bulunduğunu da belirtti. Bu çalışmaların Kürtçe edebiyatın gelecek kuşaklara aktarılmasında önemli bir rol oynayacağı vurgulanıyor.